އެ ވުޒާރާއިން ގެޒެޓުކޮށް ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ވިދާޅުވީ، ކިހާ މޯލްޑިވްސް މި ވުޒާރާއާ އަތަމާ މެރިން އިންޓަރނޭޝަނަލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ޓޫރިސްޓް ރިސޯޓެއް ތަރައްގީ ކުރުމަށް ކުއްޔަށްދީފައިވާ ރަށެއް ކަމަަށެވެ.

ނަމަވެސް އެ ރަށުގައި ތަރައްގީކޮށްފައިވާ ޓޫރިސްޓް ރިސޯޓަކީ ރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމާބެހޭ ގާނޫނު އަދި އެ ވުޒާރާއިން ކަނޑައަޅާފައިވާ މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތަށް ހިންގަމުން ދިޔަ ރިސޯޓެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އަދި އެ ވުޒާރާގެ ފަރާތުން ތަކުރާރުކޮށް ފުރުސަތުދީ ވަކި ސަރުތުތަކެއްގެ މަތިން އެންމެ ފަހުން ރިސޯޓު ހިންގުމަށް އެ ކުންފުންޏަށް ދީފައިވާ ވަގުތީ އޮޕަރޭޓިން ލައިސަންސުގެ މުއްދަތު މިދިޔަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެންބަރު 27ގެ ނިޔަލަށް ހަމަވުމާއި ހަމައަށްވެސް އެ ކަންކަން އެކުންފުނިން ރަނގަޅުކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށް އެ ބަޔާނުގައި ވެއެވެ.

އެ ބަޔާނުގައި ބަޔާން ކޮށްފައިވަނީ، އެ މުއްދަތުގެ ފަހުން އެ ކުންފުންޏަށް ރިސޯޓު ހިންގުމަށް އެ ވުޒާރާއިން އިތުރު އޮޕަރޭޓިން ލައިސަންސެއް ދީފައިނުވާ ކަމަށެވެ.

އަދި ރިސޯޓު އޮޕަރޭޓިން ލައިސަންސް ނެތި ޓޫރިސްޓް ރިސޯޓް ހިންގުމަކީ ގާނޫނާ ހިލާފުކަމެއް ކަމަށްވާތީ އާއި އެ ކުންފުނިން ހުއްދަ ނެތި އެ ރަށުގައި ފަތުރުވެރިން ބައިތިއްބާތީ، ދެ ފަހަރެއްގެ މަތިން ގާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން އެކުންފުނި ޖޫރިމަނާކުރެވިފައިވާ ކަމަށްވެސް އެ ވުޒާރާއިން ނެރުނު އެންގުމުގައި ވެއެވެ.

"މިކަންކަން މިހެން ހުރުމުން، ބ.ކިހާދުއްފަރުގައި ޓޫރިސްޓް ރިސޯޓެއް ތަރައްގީކުރުމަށް އެ ވުޒާރާއާއި، އަތަމާ މެރިން އިންޓަނޭޝަނަލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމާ އެ ކުންފުނިން ތަކުރާރުކޮށް ހިލާފުވެފައިވާތީ އަދި ގާނޫނާ ހިލާފަށް އެރަށުގައި ޓޫރިސްޓުންނަށް ހިދުމަތް ދެމުން ގެންދާތީ، ރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމާބެހޭ ގާނޫނާ، އެ ރަށް ކުއްޔަށްދިނުމަށް ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އަޅަންޖެހޭ އިތުރު ފިޔަވަޅުތައް އެ ވުޒާރާއިން މިގެންދަނީ ދައުލަތުގެ ކަމާ ގުޅުންހުރި އިދާރާތަކާ ގުޅިގެން އަޅަމުން،". ކަމުގައި އެ ބަޔާނުގައި ވެއެވެ.

ކައުންސިލްގެ އާ އޮފީސް އިމާރާތް ހުޅުއްވައިދެއްވީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ރ.އަތޮޅަށް މިހާރު ކުރައްވަމުންގެންދަވާ ދަތުރުފުޅުގެތެރެއިން ރަސްގެތީމަށް ވަޑައިގެންނެވެ. 

މާޅޮސްމަޑުލު އުތުރުބުރީގެ ރަށްތަކަށް އަންގާރަ ދުވަހު ހެނދުނު ފެއްޓެވި ދަތުރުފުޅުގައި އެ އަތޮޅުގެ އެގާރަ ރަށަކަށް ރައީސް ވަޑައިގެންނެވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވެ އެވެ. އެއީ އެއަތޮޅު ވާދޫ، އަނގޮޅިތީމު، ހުޅުދުއްފާރު، އިންނަމާދޫ، ކިނޮޅަސް، މާކުރަތު، މަޑުއްވަރި، ފައިނު، ރަސްގެތީމު، ރަސްމާދޫ އަދި އުނގޫފާރެވެ.

ރަސްގެތީމުގެ އާ ކައުންސިލް އިދާރާ ހުޅުވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ވާހަދައްކަވަމުން ރަސްގެތީމު ކައުންސިލްގެ ރައީސް މުޙައްމަދު ފަޠީން ވިދާޅުވީ ކައުންސިލްގެ އާ އޮފީސް އިމާރާތެއް އަޅަން ޖެހުނީ، ކުރިން ބޭނުންކުރި ކައުންސިލް އިދާރާގެ އިމާރާތް ބާވެ ހަލާކުވުމާ ގުޅިގެން، އެ އިމާރާތުގެ ތެރޭގައި މަސައްކަތް ކުރަން ތިބެވެންނެތުމުންކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ކައުންސިލްގެ މަސައްކަތް އޭރު ކުރަމުން އައިސްފައިވަނީ އެރަށުން ތަނެއް ކުއްޔަށް ނަގައިގެންކަމަށެވެ. މި އާ އޮފީސް އިމާރާތާއެކު ޖާގައިގެ ތަނަވަސްކަން ލިބި، މިހާރު ކައުންސިލަރުންގެ މަސައްކަތްތަކާއި އިދާރީ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށްގެންދިއުމަށް އޮތް ދަތިތަކަށް ހައްލު ލިބިފައިވާކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

މި އަހަރުގެ ކުރީކޮޅުގައި ރައީސް މުއިއްޒު އެކި އަތޮޅުތަކަށް ވަޑައިގެން ރަށްރަށުގެ ކައުންސިލްތަކާއި ބައްދަލު ކުރައްވައި ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުތަކުގައި، ކައުންސިލްތަކުގެ ޖާގައިގެ ދަތި ކަމުގެ ވާހަކަތައް ފާހަގަކުރައްވައި، އެ ރަށްރަށުގެ ކައުންސިލް އިދާރާތައް ބިނާކުރުމަކީ ރައީސްގެ ވަރަށް މުހިންމު ވައުދުފުޅެއް ކަމުގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.

އެ ވައުދުފުޅުގެ ދަށުން، މިހާތަނަށް ވަނީ 105 ރަށެއްގައި ކައުންސިލް އާ އިމާރާތްތައް އަޅަން ނިންމަވާ، އެ ރަށްތައް އިޢުލާންކުރައްވާފައެވެ. އަދި 55 ރަށެއްގެ ކައުންސިލް އިދާރާ ބިނާކުރުމަށް މެލޭޝިޔާގެ ހެކްސްޓާ ގްލޯބަލް ކިޔާ ކުންފުންޏަކާއެކު، ދިވެހި ސަރުކާރުން އިއްޔެ ވަނީ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފައެވެ. 

33 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، މި އަހަރުގެ ތެރޭގައި ގިނަ ކައުންސިލުތަކުގެ އިމާރާތުގެ މަސައްކަތް ފަށައި، ދެ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ނިންމުމަކީ ސަރުކާރުގެ އަމާޒުކަމަށް ހާމަ ކުރެއްވިއެވެ.

ސަރުކާރުގެ ދެ ކުންފުނި ކަމަށްވާ އެމްއައިޓީޑީސީ އާއި އެގްރޯނެޓް އުވާލަން ނިންމީ ހަރަދުތައް ކުޑަކުރުމުގެ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުގައި، ސަރުކާރުގެ ކުންފުނިތަކަށް ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމަށް މިދިޔަ އާދީއްތަ ދުވަހު ކެބިނެޓުން ފާސްކުރި ނިންމުންތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ.

އެގްރޯނެޓްގެ މައިގަނޑު މަގްސަދަކީ ، ސަރުކާރުގެ އިގްތިސޯދީ ސިޔާސަތުގެ ދަށުން ސިނާއަތެއްގެ ގޮތުގައި ދަނޑުވެރިކަން ތަރައްގީ ކުރުމެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެސިޔާސަތު މިސަރުކާރުން ތަފާތުގޮތަކަށް ތަސައްވުރުކުރުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ދަނޑުވެރިކަން ކުރިއެރުވުމަށް ހާއްސަކޮށްގެން، 21 އޭޕްރިލް 2020 ގައި އުފައްދާފައިވާ އެގްރޯނެޓް އުވާލުމަށް ރައީސް މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ނިންމާފައިވަނީ ދައުލަތުގެ ހަރަދު ކުޑަކުރުމަށް ކަމުގައި ހާމަކޮށްފައިވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެކުންފުނީގެ ބަދަލުގައި މޯލްޑިވްސް އިންޑަސްޓްރިއަލް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފްރީ ޒޯން (އެމް.އައި.ޑީ.އެފް.ޒެޑް) ކިޔާ ކުންފުންޏެއް ހަދައި، އެގްރޯނެޓްގައި ތިބި 182 މުވައްޒިފުންނާއި ވަސީލަތްތައް އެމް.އައި.ޑީ.އެފް.ޒެޑްގެ ދަށަށް ބަދަލުކުރުމަށްވެސް ވަނީ ނިންމާފައެވެ.

އެގްރޯނެޓް އުފެދިގެން އައިސްފައިވަނީ ، 2019 އިން 2023 އަށް ހިންގުމަށް އެކަށައަޅާފައިވާ ، "ސްޓްރެޓީޖިކް އެކްޝަން ޕްލޭން" ގައި ތަފުސީލުކޮށްދީފައިވާ ، "ނޫ އިޤްތިޞާދު" ގެ ތަސައްވުރަށް ވާސިލުވާން އަމާޒު ހިފާފައިވާ  ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ. އެގްރޯނެޓްގެ އަމާޒަކީ ، ދަނޑުވެރިކަމަށް ބޭނުންވާ އިދާރީ އަދި ފަންނީ ދާއިރާއިން ލަޔާގަތާއި ގާބިލިއްޔަތު އުފައްދައި ، ތަރައްގީކޮށް އާ ހަރުފަތަކަށް ދިވެހި ދަނޑުވެރިކަން ވާސިލް ކޮށްދިނުމާއި އަދި  ފައިދާއާއި ނަފާލިބޭ އިގްތިސޯދީ ހަރަކާތެއްގެ ގޮތުގައި، ދަނޑުގޮވާން ކުރުމަށް ސައުގުވެރިވާ ފަރާތްތަކަށް އެހީތެރިވެދީގެން، ދިވެހި ދަނޑުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތު ތަރައްގީ ކުރުން ކަމުގައި އެކުންފުނިން އާއްމުކޮށްފައިވެއެވެ.

އެ މަގްސަދުތައް ހާސިލްކުރުމަށް ރާއްޖޭގެ އެކި ހިސާބުތަކަށް، އެކިރަށްރަށަށް ދަނޑުވެރިކަން ކުރުމުގެ ސިސްޓަމްތަކާއި އާލާތްތައް ފޯރުކޮށްދީ، ކަމުގެ މާހިރުންގެ ލަފަޔާއި އިރުސާދާއި ތަމްރީނު ދެމުން އައިސްފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އެތަންތަނުން އުފައްދާ ހުރިހާ ތަރުކާރީއާއި މޭވާގެ ބާވަތްތައް އެގްރޯނެޓްގެ ޑިސްޓްރިބިއުޝަން ސެންޓަރުތަކަށް ގަނެ ރިޒޯޓު/ހޮޓާ ތަކަށާއި ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކަށް ފޯރުކޮށްދެމުން ގެންދިޔައެވެ.

ރައީސް މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ތިލަފަޅުގައި ދަނޑިވެރިކަންކޮށް މުޅި ރާއްޖެއަށް ބޭނުންވެ އިތުރުވާނެ ވަރަށް ތަރުކާރީއާއި މޭވާ އުފައްދާނެކަމަށް އިއުލާނުކޮށް، އެތަން ޗައިނާ ބަޔަކާއި ހަވާލުކުރި ނަމަވެސް އެ ނިންމުން (ރައީސް މުއިއްޒުގެ އިންޑިޔާ ދަތުރަށްފަހު) ބާތިލުކޮށް އިންޑިއާގެ (މިލިޓަރީ) އިން ތަރައްގީކުރާ ކަންކަމަށް ތިލަފަޅު ވަނީ އިހުނެކޭ އެއްގޮތައް އިންޑިއާއާއި ހަވާލުކޮށްފައެވެ.

މި ސަރުކާރުން ރާއްޖޭގެ އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ ސިނާއަތްތްއް ކުރިއަރުވަން އެހީތެރިކަމާއި އެއްބާރުލުން ނުދިނުމުގެ ސަކުވާ ވަނީ އާއްމުވެފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި މަސްވެރިކަމާއި، ފަތުރުވެރިކަމާއި އަދި ދަނޑުވެރިކަންވެސް ހިމެނެއެވެ.

އެހެން ނަމަވެސް މިސަރުކާރުގެ އަމާޒަކީ އެހުރިހާ ކަމެއްވެސް އާ އުސްމިންތަކަކަށް ނެގުން ކަމުގައިވެސް ތަކުރާރުކޮށް ބުނަމުން ދެއެވެ.

އަދާހަމަ: މިއަދު ފުލުހުން މީޑިއާތަކަށް ފޮނުވި މެސެޖެއްގައިވަނީ މަރުވެފައިވާ މީހާއަކީ މ. މަޑުއްވަރީ، ކޮކަނަޓްވިލާ، އުމުރުން 36 އަހަރުގެ އިބްރާހިމް ޖިނާހު ކަމަށެވެ. 

ފުލުހުން ބުނީ، ހުޅުމާލެ ފަޅުތެރެއިން ހަބަރު ހުސްވެފައި އޮތް މީހަކު ފެނިގެން މިއަދު ހަވީރު 4:30 ހާއިރު، އެތަނުގައި ފުލުހުން ހަރަކާތްތެރިވަމުން އަންނަ ކަމަށާއި އޭގެ ފަހުން، އެ މީހާ ނަގައިގެން ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިއަ އިރު ވެސް އެމީހާ ވަނީ މަރުވެފައި ކަމަށް ހޮސްޕިޓަލާއި ހަވާލާދީ ފުލުހުން ބުނެއެވެ.

މަރުވެފައި އޮއްވާ ފެނުނީ ދިވެއްސެއްކަން ކަށަވަރެއް ނުވާކަމަށާއި، އަދި އެމީހާ އާ ބެހޭ އިތުރު ތަފްސީލެއްވެސް ފުލުހުން އަދި ހާމައެއް ނުކުރެއެވެ. 

މިދިޔަ ބުދަދުވަހުވެސް ވަނީ ދަރުމަވަންތަ ހޮސްޕިޓަލާ ދިމާލު މޫދުން ޒަހަމްތަކަކާއެކު އޮތް މީހަކު ފެނިފައެވެ. އެމީހާ އެދުވަހު ނިޔާވިއިރު، ބޮލުގައި ޒަހަމްތަކެއް ހުއްޓެވެ. އައިޖީއެމްއެޗުން ލަފާކޮށްފައިވަނީ، ބޮޑަށް ބެލެވެނީ އެމީހާގެ ބޮލަށް ޒަހަމްތަކެއް ލިބުނީ އުޅަނދެއްގައި ޖެހިގެންކަމަށެވެ. އަދި މިދިޔަ ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ 30 ވަނަ ދުވަހު ވެސް މާލޭގެ އުސް ފަސްގަނޑު ސަރަހައްދުން ކަނޑުގައި،  މަރުވެފައި އޮތް މީހަކު ވަނީ ފެނިފައެވެ.

މި ބަލި ޖެހިގެން ބޮޑުވަރުވެ (ބައެއްފަހަރަށް ފުރާނައަށް ނުރައްކާ ވަނީ) އާއްމުގޮތެއްގައި ތުއްތު ކުދިންނާއި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ޅަފުރައިގެ ކުދިންނަށާއި ބޮޑަތިމީހުންނަށްވެސް މިބަލިޖެހިއްޖެނަމަ، ބައެއްފަރަށް ނުރައްކަލާއި ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ.

މިބަލީގެ އަލާމާތްތައް ފެންނަނީ ބަލި ޖައްސުވާ ވައިރަސްއަށް ހައްޓަށް ވަނުމަށްފަހު 4/5 ދުވަސް ފަހުންނެވެ. ބަލީގެ އަލާމާތްތައް އެކި އުމުރުފުރާތަކުގައި ތަފާތުވީ ނަމަވެސް އާއްމު ގޮތެއްގައި ފުރަތަމަ ފެންނަ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ރޯގާޖެހުމާއި، ކާހިތްނުވުމާއި، ކެއްސައި ކިނބިހި އެޅުމާއި ބައެއްފަހަރަށް ނޭވާ ހިއްލާގޮތްވެއެވެ. 

ތުއްތު ކުދިންނަށް މިބަލި ޖެހުމުން ހަރަކާތް މަދުވުމާއި، ނޭވާލާން އުނދަގޫވެ ނޭވާލާއިރު ހުއްޓުން އައުން ހިމެނެއެވެ. މިބައްޔަށް ސީދާ ފަރުވާއެއް ހޯދިފައި ނެތަސް މިފަދަ އަލާމާތްތައް ފެނިއްޖެނަމަ އަވަހަށް ޑަކްޓަރަކަށް ދެއްކުން މުހިއްމެވެ. އާއްމު ގޮތެއްގައި މިބަލި ފަސޭހަވާން 2 ހަފްތާވަރު ވެދާނެއެވެ.

ކޮވިޑް ފަދައިން މިބައްޔަކީވެސް ކައިރީގައި އުޅޭ މީހުންގެ ކިބައިން ގައިންގަޔަށް (އަނގަޔާއި ނޭފަތާއި ލޮލުން) ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ.

މި ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓުވުމަށް ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމުގެ ގޮތުން ކުރެވިދާނެ ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި ގިނައިން އަތް ދޮވުމާއި، މީހުން ގިނަ ތަންތަނަށް ނުދިއުމަށް އެޗްޕީއޭ އިން އިލްތިމާސްކޮށްފައި ވެއެވެ. އަދި ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ފާހަގަވުމުން އަނގަޔާއި ނޭފަތް ނިވާވާ ގޮތަށް މާސްކެއް އެޅުންވެސް އެދެވިގެން ވެއެވެ.

މިގޮތުން ދިވެހި ރައްޔިތުން ވީހާވެސް ކުޑައަގެއްގައި ހައްޖަށް ދިއުމަށް މަގުފަހިކުރުމަށްޓަކައި، ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަންގެ ހަރަދު ކުޑަކޮށް އާމްދަނީ އިތުރުކުރުމުގެ ތަސައްވުރާއި އެކު ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަންގެ އޮފީސް އިމާރާތުގެ ބިންގާ މި މަހު 14 ވަނަ ދުވަހު ވަނީ އަޅާފައެވެ.

ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަންގެ އިމާރާތެއް އެޅުމަށް 2022 ވަނަ އަހަރު ޖޫންމަހު ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަނާއި އެޗްޑީސީއާއި އެކު އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް އެކަން ކުރިއަށް ގޮސްފައި ނުވުމަކީ ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަން މިއަދާއި ހަމައަށްވެސް އަމިއްލަ ފަރާތެއްގެ އިމާރާތުގައި ހިންގަންޖެހިފައިވާ ސަބަބުކަން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. 8 ބުރީގެ އެ އިމާރާތް އެޅުމަށް ނިންމާފައިވަނީ ހުޅުމާލޭގައި ހުންނަ އަމީން އެވެނިއު އޯކް އިމާރާތުގެ ކުރިމަތިން އޮންނަ 5000 އަކަފޫޓުގެ ބިމުގައެވެ.

ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަނުގެ އައު އިމާރާތަކީ 9 ފަންގިފިލާ ހިމެނޭ އިމާރާތެކެވެ. މި އިމާރާތް އަޅަނީ ކުރިންވެސް ކަނޑައެޅިފައިވާ ތަނުގައި ހަމަ އެ ބިމުގައެވެ. މި ޕްރޮޖެކްޓަށް 79 މިލިއަން ރުފިޔާ ހޭދަވާނޭކަމަށް ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަނުން ލަފާކުރެއެވެ. ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަނުން ވިސްނާފައި އޮތީ އެ އިމާރާތުގެ ފަންގިފިލާތައް ކުއްޔަށްދީގެން އާމްދަނީ ހޯދާށެވެ.

ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަނުގެ އައު އިމާރާތުގެ ބިންގާ އެޅުމަށް ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން އެ ކޯޕަރޭޝަންގެ އެމްޑީ މުޙައްމަދު ޝަކީލް ވިދާޅުވީ ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަނަކީ، ކުޑަ ކުންފުންޏެއް ނޫންކަމަށާއި، އެ ކުންފުންޏަކީ އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވެ އާމްދަނީ ހޯދޭވަރުގެ ކުންފުންޏެއް ކަމަށެވެ. 

ހުރިހާވެސް އަމާޒަކީ ދައުލަތުގެ ފައިސާއަށް ބަރޯސާވުން ކުޑަކޮށް ދިވެހި ރައްޔިތުން ވީހާވެސް ކުޑައަގެއްގައި ހައްޖަށް ދިއުމަށް މަގުފަހިކުރުން - ޝަކީލް

އިރާދަ ކުރެއްވިއްޔާ މިއީ އެ މަސައްކަތުގެ ފެށުން. ކުރިއަށް މި އޮތް މަދު ދުވަސްތަކުގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ގިނަ ބޮޑެތި ޕްރޮޖެކްޓްތަކެއް ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ފެނިގެންދާނެ ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަނުން ރާވާފައި ހުރި މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރެއިން - ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަންގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު މުހައްމަދު ޝަކީލް

ވޭތުވެ ދިޔަ 11 ވަރަކަށް އަހަރު ތެރޭ ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަން ހިންގަމުން އައިސްފައިވަނީ ސަރުކާރަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ބަރޯސާ ވެގެންކަމަށާއި، ވޭތުވެދިޔަ އަހަރުތަކުގައި އެ ކުންފުނި ހިންގަމުންގޮސްފައިވަނީ އެންމެ ރަނގަޅަށް ނޫންކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވަމުން ޝަކީލް ވިދާޅުވީ ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަނަކީ ސަރުކާރަށް ބަރޯސާ ނުވެ ހިންގޭ ވަރުގެ ތަނަކަށް ހެއްދެވުމަކީ ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ އެދިވަޑައިގަތުމެއް ކަމަށާއި، މަސައްކަތް ކުރައްވަމުން ގެންދަވަނީ ރައީސް ވިދާޅުވިމަގުން ކަންކަން ކުރުމަށް ކަމަށެވެ.

ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަނުން ހައްޖަށް ދިއުމުގެ އިންތިޒާމް ހަމަޖައްސައިދިނުމުގެ އިތުރުން އެކުންފުނިން އަންނަނީ އުމްރާގެ ހިދުމަތްތައްވެސް ފޯރުކޮށްދެމުންނެވެ. ޝަކީލް ވިދާޅުވީ ހައްޖާއި އުމްރާގެ ހިދުމަތްތަކަކީ ރައްޔިތުން ބަލައިގަންނަ ހިދުމަތްތަކަކަށް ވުމަކީ ރައީސްގެ އެދިވަޑައިގަތުމެއް ކަމަށާއި، ކުންފުނީގެ އެންމެހާ ހިދުމަތްތަކެއް އެ މަގުން ކުރިއަށް ދާނެ ކަމުގެ ޔަގީން ކަން ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް ދެއްވާ ކަމަށް ޝަކީލް ވިދާޅުވިއެވެ.

މި ސަރުކާރުގެ އަމާޒަކީ ސިޔާސަތުތައް އެކަށައެޅުމުގައި ނިންމާ ކޮންމެ ނިންމުމަކީ ހެއްކަށް ބިނާކޮށް ނިންމާ ނިންމުމަކަށް ހެދުން ކަމަށާއި ދިރާސާކުރުމަށް ކުރާ އިންވެސްޓްމަންޓު އިތުރުކުރައްވާނެ ކަމަށް ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ ވިދާޅުވީ "ތެވެލި ބައިނަލްއަޤްވާމީ މަހާސިންތާ 2024" ފެށުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި އެމަނިކުފާނު ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުގައެވެ.

ގައުމެއް ބިނާކުރުމުގައި ދިރާސާތަކުގެ މުހިންމުކަމަށް އަލިއަޅުއްވައިލައްވަމުން ރައީސް ވިދާޅުވީ ސަރުކާރުން ނިންމާ ކޮންމެ ޕޮލިސީ ނިންމުމަކީ ހެކީގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ނިންމުންތަކެއް ކަމަށާއި އަދި ހަމަ އެހެންމެ ޕްރޮފެޝަނަލް ނިންމުންތަކެއްކަން ފާހަގަކުރައްވަމުން، އެކަމުގައި ތައުލީމީ ފަރާތްތަކާއި ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކާއި ޕޮލިސީ ނިންމުންތައް ނިންމާ ފަރާތްތަކާއި ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަރާއި އަދި އާންމު ފަރާތްތަކުންވެސް އެކުގައި ގުޅިގެން އެމަގަށް މަސައްކަތް ކޮށްދެއްވުމަށްވެސް އެމަނިކުފާނު އެދިވަޑައިގެންނެވިއެވެ.

"އަޅުގަނޑުމެން ތަސައްވުރުކުރަނީ، ކޮންމެ ސިޔާސަތެއް ވެސް ހެކިތަކަށް ބިނާކޮށް ނިންމަން، އަދި ކޮންމެ ގޮންޖެހުމަކާ ވެސް ތަޖުރިބާކާރުންގެ އިލްމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ހައްލަކާ އެކު ކުރިމަތިލުން" - ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ

ރާއްޖޭގެ ތަރައްގީގެ ނަމޫނާ މި މުޖުތަމައަށް ފެތޭތޯ ބެލުމާއި މުސްތަގުބަލުގެ ތަސައްވުރާއި ދިރާސާކުރުމުގެ ނިޒާމު ކުރިއެރުވުމާއެކު، ރާއްޖޭގެ އަމިއްލަ ދިރާސާތައް ކުރިއެރުވުމުގެ މުހިންމުކަން  ފާހަގަކުރައްވައި  ދިރާސީ ބިންގަލުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ މުސްތަގުބަލެއް ބިނާކުރުމަށް، ގައުމީ ރިސާޗް ކައުންސިލެއް އުފެއްދުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތް ފާހަގަކުރައްވައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވަނީ މި ސަރުކާރުން ދިރާސީ ވެއްޓަށް ތާއީދާއި މަދަދާއި ދެއްވާކަން ފާހަގަ ކުރައްވާފައެވެ.

ރައީސް ވިދާޅުވީ ދިރާސާކުރަން ކުރާ ހޭދަ އިތުރުވާއިރު، އަމާޒަކީ ރާއްޖޭގައި ކުރާ ދިރާސާތަކަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ އެންމެ މަތީ މިންގަނޑުތަކަށް ފެތޭ ދިރާސާތަކަށް ހެދުން ކަމަށާއި، ދަނޑުވެރިކަމާއި މަސްވެރިކަމާއި މޫސުމީ ބަދަލުތަކާއި އާންމު ސިއްހަތުގެ ނިޒާމުގެ އިތުރުން ދެމެހެއްޓެނިވި ފަތުރުވެރިކަމާއި ގުޅުންހުރި މުހިންމު މަސްރޫއުތަކެއް ކުރިއަށް ހުރި މަސްތަކުގައި ފައްޓަވާނެ ކަމުގައެވެ.

"ބްރިޖިންގ ބައުންޑަރީސް: އެކްސްޕްލޯރިންގ ސިނާޖީސް އެކްރޮސް ރިސާޗް ޑިސިޕްލިންސް" ގެ ފަލަސުރުހީގެ ދަށުން، ދުނިޔޭގެ އެކިގައުމުތަކުގެ މުރައްބީން ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެން، މި އޮގަސްޓްމަގުގެ 19އިން 20 އަށް ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީން އިންތިޒާމުކޮށްގެން ބޭއްވި 7 ވަނަ "ތެވެލި ބައިނަލްއަގްވާމީ މަހާސިންތާ"ގައި ރައީސް ވިދާޅުވީ، ހުރިހާ ރައްޔިތުން ވެސް ދިރާސާކުރުމުގެ އަގުވަޒަންކޮށް ސުވާލުކޮށް، ތައުލީމު އުނގެނެން ޖެހޭ ކަމަށާއި، ގައުމުގެ ކުރިއެރުމުގައި އެންމެން ސާމިލުވާންޖެހޭނެ ކަމަށާއި، އެކުގައި މަސައްކަތްކޮށްގެން ރާއްޖެއަކީ ދިރާސީ ކާމިޔާބީގެ ހަބަކަށް ހެދިދާނެ ކަމުގައެވެ.

- ތެވެއްޔަކީ އިރުހަނދު އަރައިގެން އަންނަ އިރު ނުވަތަ އޮއްސެންދާ އިރު އުދަރެހުން ފެށިގެން ފެންގަނޑުމަތީގައި ދޫލައެއްހެން ފެތުރިފައި އޮންނަ ރިހިކުލައިގެ ނުވަތަ ރަންކުލައިގެ އައްޔަށް ކިޔާ ނަމެކެވެ.

މިއީ އޮގަސްޓު 2022 އިން ފެށިގެން ޖެހި ޖެހިގެން އެސްޓީއޯއިން ތެޔޮ ވިއްކާ އަގު ދަށްކުރި 5 ވަނަ ފަހަރެވެ. މި ބަދަލާއި އެކު ޑީސަލް ލީޓަރަކުން 70 ލާރި އަދި ޕެޓްރޯލް ލީޓަރަކުން 35 ލާރި ކުޑަ ވާނެއެވެ.

މި ބަދަލާއި އެކު ފިއުލް ސަޕްލައިސް މޯލްޑިވްސްގެ ސްޓޭޝަންތަކުން މިއަދުން ފެށިގެން ތެޔޮ ލިބޭނީ ތިރީގައިވާ އަގުތަކަށެވެ.

ޕެޓްރޯލް:

ކުރީގެ އަގު: ލީޓަރެއް 14.33ރ

ކުޑަކުރީ: 0.35ރ

މިހާރުގެ އަގު: 13.98ރ

ޑީސަލް:

ކުރީގެ އަގު: ލީޓަރެއް 14.62ރ

ކުޑަކުރީ: 0.70ރ

މިހާރުގެ އަގު: 13.92ރ

ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވި އާލަމީ ވަބާ، ކޮވިޑް19 ގެ ކުރިން ޕެޓްރޯލް ލީޓަރެއް 11.39ރ. އަށް އަދި ޑީސަލް ލީޓަރެއް 11.97ރ. އަށް ވިއްކިއެވެ. އެފަދަ ގޮންޖެހުމެއް މިހާރު ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވެފައި ނެތްއިރު، އެސްޓީއޯ އިން އަބަދުވެސް މަސައްކަތް ކުރަނީ އެ ކުންފުނިން ފޯރުކޮށްދޭ އެންމެހާ ހިދުމަތްތައް ހުއްޓުމެއްނެތި، ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ރައްޔިތުންނަށް ފޯރުކޮށްދެމުން ގެންދިއުމަށް ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުނެއެވެ. މި ގޮތުން ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެޔޮ ގަންނަން ލިބޭ އަގަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި އެކު، ރާއްޖޭގައި ތެޔޮ ވިއްކާ އަގުތައްވެސް ބަދަލު ކުރަމުން ދާނެ ކަމުގެ ޔަގީން ކަން އެސްޓީއޯއިން ދީފައި ވެއެވެ.

ގިރާވަރުފަޅުން ގޯތި ލިބުނު ފަރާތްތަކުން ގުޅީފަޅަށް ގޯތި ބަދަލުކުރަން، ހިނގަމުންމިދާ ސަރުކާރުން ހުޅުވާލި ފުރުސަތުގައި 2210 މީހުން ގުޅިފަޅަށް ބަދަލުވާން އެދިފައި ވެއެވެ.

ގިރާވަރުފަޅުގެ ލޭންޑްޔޫސް ޕްލޭނަށް މިސަރުކާރުން ގެނައި ބަދަލުތަކާއެކު، ކުރީ ސަރުކާރުން އެތަނުން ދޫކޮށްފައިވާ އަދަދަށް ގޯތި ނުނެގޭތީ، ގިރާވަރުފަޅުން 1347 ގޯތި ގުޅިފަޅަށް ބަދަލުކުރަން މިސަރުކާރުން އިއުލާންކުރީ ނިމިދިޔަ އޭޕްރީލް މަހުގަ އެވެ.

ގުޅިފަޅަށް ބަދަލު ކުރަން ނިންމާފައި ވަނީ 1250 އަކަފޫޓުގެ 193 ގޯއްޗާއި، 1650 އަކަފޫޓުގެ 663 ގޯއްޗާއި، 2050 އަކަފޫޓުގެ 487 ގޯއްޗާއި، 2450 އަކަފޫޓުގެ 4 ގޯއްޗެވެ.

އެޗްޑީސީން ޖުމްލަ 1096 ފުރުސަތަށް ހުޅުވާލާފައިވާނީ 4 ކެޓަގަރީއަކަށް ބަހާލައިގެންނެވެ. ގިނަ ބަޔަކު ގުޅީފަޅުގެ ގޯތިތަކަށް ކުރިމަތިލާފައިވާތީ، މިނިސްޓްރީން ވަނީ އެގޯތިތަކުގެ ގުރުއަތުލުން އަންނަ މަހުގެ 4 ގައި ނެގުމަށް ނިންމާފަ އެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، ގުރު ނަގާ ތަނާއި ގަޑި ފަހުން އާންމުކޮށް އިއުލާންކުރާނެ ކަމަށް ހައުސިން މިނިސްޓްރީން ބުނެފައި ވެއެވެ.

ގުޅީފަޅަށް ގޯތި ބަދަލުކުރަން އެދި ހުށަހެޅި މީހުންގެ އަދަދު:

1. 1250 އަކަފޫޓުގެ 193 ގޯތި: ބަދަލު ކުރަން އެދި ހުށަހެޅީ 1093 މީހުން

2. 1650 އަކަފޫޓުގެ 663 ގޯތި: ބަދަލު ކުރަން އެދި ހުށަހެޅީ 880 މީހުން

3. 2050 އަކަފޫޓުގެ 487 ގޯތި: ބަދަލު ކުރަން އެދި ހުށަހެޅީ 234 މީހުން

4. 2450 އަކަފޫޓުގެ 4 ގޯތި: ބަދަލު ކުރަން އެދި ހުށަހެޅީ 3 މީހުން

ގޯތި ބަދަލުކުރަން އެދިފައިވާ ކެޓަގަރީތަކުގެ ތެރެއިން 2050 އަދި 2450 އަކަފޫޓުގެ ގޯތި ލިބުނު މީހުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަދަށް ވުރެ މަދު ކަމުން، އެ މީހުންގެ މެދުގައި ގުރުނެގުން ނޯންނާނެ ކަމަށް ވެސް ހައުސިން މިނިސްޓްރީން ބުންޏެވެ.

ނިމިދިޔަ ސަރުކާރުން ގުޅީފަޅު ބިން ހިއްކުމުގެ އަމަލީ މަސައްކަތް ފަށާފައިވަނީ 02 ޖުލައި 2023 ގައެވެ. ގުޅީފަޅު ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތް ހަވާލުކޮށްފައިވަނީ ނެދަލޭންޑްސްގެ ބޮސްކާލިސް ކުންފުންޏާއި އެވެ.

މީގެ ކުރިން ހިންގާފައިވާ މިފަދަ އެހެން ހީލަތަކީ ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑުގެ ބ. ކަމަދޫ ބްރާންޗުން ކަރަންޓް ބިލް ތައްޔާރުކޮށް އެރަށުގެ ގޭގެއަށާއި ވިޔަފާރިތަކަށް ފޮނުވިއިރު ބިލުތަކުގެ ޖުމްލަ އަދަދަށް ބަދަލު ގެނެސް ފައިސާ ނަގާފައިވާ މައްސަލައެވެ.

މި މައްސަލާގައި ދައުވާ ކޮށްދިނުމަށް އެދިފައިވަނީ ބ. ކަމަދޫ ބްރާންޗުގެ ކުރީގެ އެޑްމިނިސްޓްރޭޓިވް އޮފިސަރު އެ ރަށު މިނާ، އާއިޝަތު ސަމިއްޔާގެ މައްޗަށެވެ. އޭނާގެ މައްޗަށް ދައުވާ ކޮށްދިނުމަށް އެދި ފޮނުވާފައި ވަނީ ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތުން ވާޖިބު އަދާކުރުމުގައި ލިބިފައިވާ ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތުގެ ނުފޫޒު ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކޮށްގެން އަމިއްލައަށް ނާޖާއިޒު ފައިދާ ހޯދުމުގެ ކުށުގެ ދައުވާ އާއި ދައުލަތަށް ފައިދާއެއް ލިބެން އޮތްކަމެއް ގައި އެނޫން ގޮތަކަށް އަމަލުކުރުމުގެ ކުށުގެ ދައުވާ އެވެ.

އޭސީސީން ބުނީ 2017 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން 2019 ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް އާއިޝަތު ސަމިއްޔާ ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަނުގެ ބ.ކަމަދޫ ބްރާންޗުގެ ކަރަންޓް ބިލުތަކުން ޖުމްލަ 375،405.52ރ (ތިން ލައްކަ ހަތްދިހަ ފަސްހާސް ހަތަރު ސަތޭކަ ފަސް ރުފިޔާ ފަންސާސް ދެ ލާރި) ނަގާ އެ ފައިސާ ބޭނުން ކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.

އެފައިސާ އަނބުރާ ހޯދުމަށް ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަނަށް އެންގުމަށް ވެސް އޭސީސީން ވަނީ ނިންމާފައެވެ. އަދި މި އަމަލުގެ ސަބަބުން ގެއްލުން ލިބުނު ފަރާތްތަކަށް އެފައިސާ އަނބުރާ ހޯދައިދިނުމަށް އެންގުމަށް ވެސް ވަނީ ނިންމާފަ އެވެ.

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުން ދެންމެ ބުނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ގާނޫނަށް ނުވަ ވަނަ އިސްލާހު ގެނައުމުގެ ބިލާއި މެދު އަލުން ވިސްނާވަޑައިގަތުމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި އެދިވަޑައިގެން މި ބިލު ތަސްދީގު ނުކުރައްވާ އަނބުރާ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް މިއަދު ފޮނުއްވާލާފައިވާ ކަމަށެވެ.

މި ބިލަކީ އޭޕްރީލް 29 ވި ހޯމަ ދުވަހު ބޭއްވެވި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ 2024 ވަނަ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ދައުރުގެ 22 ވަނަ ޖަލްސާ އިން ފާސްކޮށް މެއި ދޭއް ގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހަށް ތަސްދީގު ކުރެއްވުމަށް އެދި ފޮނުއްވާފައިވާ ބިލެކެވެ.

ބިމާބެހޭ ގާނޫނަށް އިސްލާހު ހުށަހަޅާފައި ވަނީ ގަލޮޅު ދެކުނު ދާއިރާގެ މެންބަރު މީކާއިލް ނަސީމެވެ. އެ އިސްލާހު ގައި ބަޔާންކޮށްފައި ވަނީ ގޯތި ލިބޭ ދާއިމީ ލިސްޓު ގެޒެޓްކުރާތާ ގިނަވެގެން ހަ މަސް ތެރޭގައި ގޯތި ލިބުނު މީހުންނަށް ކަމާ ގުޅޭ އިދާރާއިން ގޯތި ހަވާލުކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.

މަޖިލީހުގައި އެމްޑީޕީގެ މެޖޯރިޓީ އޮތުމުން މި އިސްލާހު ހުށައަޅާ ފާސްކުރި ނަމަވެސް އެމްޑީޕީގެ ސަރުކާރުން ގޯތި ދީފައި ވަނީ ހިއްކާ ނުނިމޭ ތަންތަނުން ކަމުގައި މިސަރުކާރުން މީގެ ކުރިންވަނީ ބުނެފައެވެ.

މި ސަރުކާރުގެ އެންމެ ހާއްސަ (ސިގްނޭޗަރ) ޕްރޮޖެކްޓް ކަމުގައިވާ ރަސްމާލެ (ފުށިދިއްގަރު ފަޅު) ބިން ހިއްކަން ފަށާފައި، މިހާރު ވަނީ އެކަން ހުއްޓިފައެވެ. އަދި ހިއްކާފައިވާ 9 ވަރަކަށް ހެކްޓަރުގެ ވެސް ގިރަމުން ދާތާ މަސްތަކެއް ވެއްޖެއެވެ.

ގްރީން ފަންޑުގެ ރިޕޯޓް ދައްކާ ގޮތުގައި މިދިޔަ އަހަރު ނިމުނުއިރު ގްރީން ފަންޑުގައި 1.1 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހުއްޓެވެ. އަދި މި އަހަރުގެ މިހާތަނަށް މި އަދަދު ވަނީ 1.3 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އިތުރު ވެފަ އެވެ. 

މި އަހަރު ގްރީން ފަންޑު

• މިހާތަނަށް ޖުމްލަ ޖަމާވި - 202 މިލިއަން
• ޖުމްލަ ހަރަދުކުރި - 94 މިލިއަން
• ފަންޑުގައި ހުރި - 1.3 ބިލިއަން

މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ މަހު ގްރީން ފަންޑަށް 102 މިލިއަން ރުފިޔާ ވަނީ ލިބިފަ އެވެ. އަލަށް އުފެދުނު ރައީސް މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރު، މި ދިޔަ ނޮވެންބަރު މަހު ހަވާލުވިފަހުން މި އަހަރުގެ ފެބްރުވަރީ އާއި ހަމައަށް، ގްރީން ފަންޑަށް ލިބުނު ފައިސާއިން ހަރަދު ކުރި ރަށްތަށް (މާލެ ނުހިމަނައި) ތިރީގައި އެވަނީއެވެ. ގިނަ ރަށްތަކަށް އެ ފަންޑުން އެއްވެސް މިންވަރެއް މި މުއްދަތުގައި (މި ސަރުކާރު އައިފަހުން) ދީފައި ނުވާކަން ފާހަގަ ވެއެވެ.

ގްރީން ޓެކްސް ނަގަން ފެށީ އޮކްޓޯބަރު 2016 އިން ފެށިގެންނެވެ. ގްރީން ޓެކުހުގެ ގޮތުގައި ނަގަނީ ރިސޯޓުތަކާއި ސަފާރީ އަދި ހޮޓާތަކުގައި ޗުއްޓީ ހޭދަ ކުރާ މީހުންގެ އަތުން ހަ ޑޮލަރެވެ. ގެސްޓްހައުސްތަކުގައި ޗުއްޓީ ހޭދަކުރާ މީހުންގެ އަތުން ތިން ޑޮލަރެވެ.

މި މައްސަލައިގެ ހުކުމް މިއަދު އިއްވާފައިވާއިރު، ހުކުމުގައި ބުނެފައި ވަނީ ހައިކޯޓުން ގުޅިފަޅު ހިއްކުމުގެ މަސްރޫއު ހުއްޓުވަން އަމުރު ނެރެފައި ވަނީ ދެ ފަރާތަށް ލިބޭނެ ގެއްލުން ވަޒަން ކުރުމެއް ނެތި ކަމަށެވެ. އަދި އޭގެ ސަބަބުން ދައުލަތަށް ލިބޭނެ ގެއްލުން ވެސް ވަޒަންކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.

ހައި ކޯޓުން އޭރު އެ ހުކުމް ކުރުމާއެކު ދައުލަތުން ވަނީ އެ އަމުރަށް އަމަލުކުރުން ފަސްކޮށްދިނުމުގެ އަމުރަކަށް ވެސް އެދިފަ އެވެ. ދައުލަތުން އެދުނު ގޮތަށް މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 15 ވަނަ ދުވަހު، ސުޕްރީމް ކޯޓުން ވަނީ އެ އަމުރު ވެސް ނެރެދީފަ އެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުން ބުނެފައި ވަނީ ހައިކޯޓުގެ ހުކުމް ތަންފީޒު ކުރުން ފަސް ނުކޮށްފި ނަމަ، އޭގެ ސަބަބުން ދައުލަތަށް ލިބޭނެ ގެއްލުން އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެގެން ދިއުމުގެ އިހްތިމާލް ފާޅުކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި ފެންނަ ކަމަށެވެ.

ހުމައިދާ އެ މައްސަލަ ކޯޓަށް ހުށަހެޅީ ގުޅިފަޅު ޕްރޮޖެކްޓަކީ ތިމާވެއްޓަށް ގެއްލުން ބޮޑު، ރާއްޖޭގެ ގުދުރަތީ ވެއްޓާއި ދިރުންތަކުގެ މުއްސަނދިކަމުން ހޯދާ އިގްތިސާދީ އަދި އިޖުތިމާއީ ނަފާ ހީނަރު ކުރުވައި މާލީ ގޮތުން ދެކޮޅު ނުޖެހޭ ދަރަނި ބޮޑު ގާނޫނުއަސާސީ އާއި ގާނޫނުތަކާ ހިލާފު ޕްރޮޖެކްޓެއް ކަމަށް ބަލައި އެ ޕްރޮޖެކްޓް ހުއްޓުވާށެވެ.

އެހެން ނަމަވެސް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މި ހުކުމާއެކު، ކުރިއަށް ދާކަމަށް ސަރުކާރުން ބުނި، ނަމަވެސް ކޯޓެއްގެ ހުކުމުން ހުއްޓިފައިވާ ގުޅީފަޅުގެ މަސައްކަތް އަލުން ފަށައި ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އޮތް ހުރަސް ނެތިގެން ދިޔައީއެވެ. ރާއްޖޭގެ ވެއްޓަށްވުރެ މި ވަގުތު، ބޯހިޔާވަހިކަން މާ ބޮޑަށް މުހިއްމު ވެފައިވާކަން އާއްމު ރައްޔިތުންގެ އުދާސްތަކުން ހާމަވަމުން ދެއެވެ.

ގެދޮރުވެރިޔާ ސްކީމްގެ 4000 ފްލެޓާއި ގުޅިގެން އާންމު ފަރާތްތަކުން ހުށަހެޅި މައްސަލައެއް ދިރާސާކޮށް، މަޖިލީހުގެ ގައުމީ ތަރައްގީ އާއި ތަރިކައިގެ ކޮމިޓީން ހުށަހެޅި ގޮތަށް މަޖިލީހުން ފާސްކުރީ، 29 މެންބަރުންގެ ވޯޓުންނެވެ. ކޮމިޓީގެ ރިޕޯޓާއި ދެކޮޅަށް ވޯޓު ދެއްވި މެންބަރަކު ނެތެވެ.

އަލަށް ހޮވުނު ޕީއެންސީ މެޖޯރިޓީ ލިބުނު މެންބަރުންތައް ހުވާކުރަންދެން މަޖިލިސް މެޖޯރިޓީ އޮތީ ކުރީގެ ސަރުކާރު ހިންގި އަދި  އިދިކޮޅު މައި ޕާޓީ އެމްޑީޕީއަށެވެ. ރައީސް ސޯލިހުގެ އެމްޑީޕީ ކޯލިސަން ސަރުކާރުން އިއުލާނުކުރި ލިސްޓުގައި ކޮރަޕްސަން ހުރި ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށް އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން (އޭސީސީ) އަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުން، އެ ކޮމިސަނުން ލިސްޓުތައް ބެލުމަށް މަސްތަކެއް ނެގުމަށްފަހު ބުނެފައިވަނީ އެލިސްޓުގެ ބޮޑު ޕަސެންޓެއްގެ މީހުން ފްލެޓަށް ސަރުތު ހަމަނުވާ ކަމަށެވެ.

އޭސީސީއިން ބުނި ގޮތުގައި ފްލެޓުތަކުގެ ދާއިމީ ލިސްޓުގައި ސަރުތު ފުރިހަމަވެ، އެއްވެސް މައްސަލައެއް ފާހަގަކުރެވިފައި ނުވާ ފޯމުތަކުގެ ނިސްބަތަކީ އެންމެ 20.7 އިންސައްތަ ކަމަށާއި، ސަރުތު ފުރިހަމަ ވިޔަސް މައްސަލަ ހުރި ފޯމުތަކުގެ ތެރޭގައި ދީފައިވާ މައުލޫމާތުގައި ފުށުއެރުން ހުރި  ފޯމުތައް 70 އިންސައްތައަށް އަރާ ކަމަށެވެ. އޭގެ އިތުރުން ޕޮއިންޓު ދިނުމުގައި މައްސަލަ ހުރި ފޯމުތަކާއި ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކުގެ ބަޔަށް އުސޫލާ ހިލާފަށް ޕޮއިންޓް ދީފައިވާ ފޯމުތައްވެސް ހުރި ކަމަށް އޭސީސީން ބުންޏެވެ.

އޭސީސީން ފްެލެޓް ފޯމުތައް ބަލައި ފާސްކޮށް ނިންމުމަށްފަހު، ފްލެޓްތައް ދޫކުރަން ސަރުކާރަށް ހުއްދަ ދިންކަމުގައި ވިޔަސް ފްލެޓްތައް ދޫކުރާނީ އެ ފޯމުތައް (ސަރުކާރުން) ބަލައި ފާސްކޮށްފަ ކަމުގައި މީގެ ކުރިން ސަރުކާރުން ވަނީ ބުނެފައެވެ. އަދި ހަމަ އެ ބީދައިން، މިއަދު މަޖިލިހުން ފާސްކޮށް ފްލެޓްތައް ދޫކުރަން ސަރުކާރަށް އެންގި ކަމުގައި ވިޔަސް އެކަން ކުރާނީ އަނެއްކާވެސް އޭސީސީގެ ރިޕޯޓަށް ބަލައިގެން ކަމުގައި ކަމާއި، ނޫންނަމަ އެތައް ބައެއްގެ (ފްލެޓް ލިބުމުގެ) ހައްގުގެއްލިދާނެ ކަމަށް، ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ހަމަ މިއަދުވަނީ ބުނެފައެވެ.

ގެދޮރުވެރިޔާ ސްކީމުގެ ދަށުން ފްލެޓް ދޭން ހުޅުވާލުމާއެކު ހުށަހެޅި މީހުންގެ ތެރެއިން ސަރުތު ހަމަވާކަމަށް 2023 ވަނަ އަހަރު އޯގަސްޓު 8، ގައި ނެރުނު ވަގުތީ ލިސްޓުގައި އޮތީ 15046 މީހުންނެވެ. ކުރީ ސަރުކާރުން ނިންމާފައި ވަނީ ހުށަހެޅި މީހުންގެ ތެރެއިން ސަރުތު ހަމަވާ ހުރިހާ އެންމެންނަށް ފުލެޓް ދިނުމަށެވެ. ނަމަވެސް ކޮންޓްރެކްޓު ކުރެވި އަމަލީ މަސައްކަތް ފަށާފައި ވަނީ 4000 ފްލެޓެވެ.

ފުރަތަމަ 4000 ފްލެޓް ލިބޭނީ ޕޮއިންޓް ތަރުތީބުން އެންމެ ގިނަ ޕޮއިންޓު ލިބޭ މީހުނަށް ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވަނިކޮށް އޭސީސީއަށް ހުށަހެޅު މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން އެ މަސައްކަތް މަޑުޖައްސާލަން އެންގި އެވެ. އަދި ފޯމުތަކުގައާއި، ޕޮއިންޓު ދިނުމުގައި އެތައް ހާސް މައްސަލައެއް ހުރިހަމަށް އޭސީސީން ވަނީ ބުނެފައެވެ.

މި ދިޔަ އޭޕްރިލް މަހު 28 ވަނަ ދުވަހު މި ހާދިސާ ހިނގާފައިވަނީ ބ.އަތޮޅުގައި އޮންނަ ދުސިތު ތާނީ ރިޒޯޓުގައެވެ.

ހަނީމޫނަށް އައިސް އުޅުނު އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ދެމަފިރިން ކަމުގައިވާ ޖޯޑްން ވޭން އާއި އޭނާގެ އަނބިމީހާ ޑެނިއަލް ޑަބޯންގެ ވޯޓާވިލާ ކައިރިން މޫދަށް ވެއްޓި ގެނބެމުން ދިޔަ ޒުވާން ފިރިހެނަކު ގެނބެމުން ދާތަން ފެނުމާއިއެކު ފާލަން މަތިން ދުވެފައިގޮސް މޫދަށް ފުންމާލައި އެ ޒުވާނާ ނަގައިގެން ގޮނޑުދޮށަށް ގެނެސް ވަނީ ސަލާމަތްކޮށްފައެވެ.

ދުސިތު ތާނީގެ ހައުސް ކީޕިންގ ގައި މަސައްކަތް ކުރާ ނައްޓު ނިޝާން (ރައްޓެހިން ކިޔާ ވަނަން) މޫދަށް ވެއްޓުނީ ވޯޓަރ ވިލާތަކަށް ދާ ފާލަންމަތިން ދަނިކޮށް އަނބުރައިގެންކަމަށްވެއެވެ. އޭނާ މޫދަށްވެއްޓުނު އިރު ކުޑަކޮށް ހެޔަށް ގޮތްވެފައި ހުރިކަމުން އަމިއްލަ ބާރުގައި ސަލާމަތް ނުވެ ގެނބެމުން ދަނިކޮށް އެ ދެފަތުރުވެރިންނަށް ފެނުމުން ސަލާމަތް ކުރަން ފުންމާލި އޮސްޓްރޭލިޔާ ފަތުރުވެރިއަކީ އެތަނުގެ ފެޑެރަލް ފުލުހެއްކަމަށް މައުލޫމާތު ވަނީ ލިބިފައެވެ.

ރިޒޯޓުގެ މެނޭޖްމަންޓުން އޭނާ އަށް ދޭންޖެހޭ ފަރުވާ ދިނުމުގެ އިންތިޒާމް އެ ވަގުތުން ވަގުތަށް ވަނީ ހަމަ ޖައްސާފައެވެ.

އެ ދެމަފިރިންގެ ހިތްވަރާއި އޯގާތެރިކަމަށްޓަކައި އެކަން ފާހަގަކޮށް ފުލުހުންނާއި ރިޒޯޓާއި ގުޅިގެން އެ ދެމީހުންނަށް ވަނީ ހަނދާނީ ފިލައެއް އަރުވާފައެވެ.

ދުނިޔޭގެ އެކިއެކި ގައުމު ތަކުގައި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން އޮތް މިންވަރު ވަޒަންކޮށް، ދަރަޖަކޮށް ގިންތިކުރާ ފްރާންސްގެ އިތުބާރުހުރި ނޫސް ޖަމިއްޔާއެއް ކަމުގައިވާ"ރިޕޯޓާސް ވިތައުޓް ބޯޑާސް (އާރުއެސްއެފް)" އިން ކޮންމެ އަހަރަކު އަދާހަމަކޮށް އާއްމުކުރާ "ވޯލްޑް ޕްރެސް ފްރީޑަމް އިންޑެކްސް" ގައި މިއަހަރު ރާއްޖެ ސަތޭކަ ހަވަނަ ދަރަޖައަށް ވެއްޓިއްޖެއެވެ.

ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން "ދަތި/އުނދަގޫ"  ދަރަޖައިގައި ގިންތި ކުރެވުނު އިރު، މިއީ އަހަރު ދުވަހަށްވެރު ކުރު މުއްދަތެއްގައި ރާއްޖެ 6 ދަރަޖަ ތިރިއަށް ސޮހިގެންދިޔަ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގައި ރާއްޖެ ވެއްޓިގެން ދިއުމުގައި އާރުއެސްއެފުން ބެލި ސަބަބުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު ވެއްޓުމެއް އައިސްފައިވަނީ ނޫސްވެރިންނަށް އޮތް ހިމާޔަތާއި ރައްކާތެރިކަމުގެ ބައިންނެވެ. އެއީ 23 ދަރަޖައިގެ ވެއްޓުމެވެ. ފާހަގަކޮށްލެވޭ އަނެއް ސަބަބަކީ ނޫސްވެރިން މައުލޫމާތު ހޯދާ މަސްދަރުތައް ކޯޓުން އަމުރުކޮށްފި ނަމަ ހާމަކުރަން ލާޒިމުވާ ގޮތަށް ދާދި ފަހަކުން ފާސްކޮށް ތަސްދީގުުކުރި ހެއްކާއި ބެހޭ ގާނޫނެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނު އަސާސީގައި، "ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން" ބަޔާންކުރާ 28 ވަނަ މާއްދާގައި ލިޔެފައި ވަނީ:

"ނޫސްވެރިކަން ކުރުމާއި، މުއާޞަލާތީ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ލިބިގެންވެއެވެ. މީގެތެރޭގައި ޚަބަރާއި، މަޢުލޫމާތާއި، ފެންނަ ގޮތްތަކާއި، ޚިޔާލުތައް ފާޅުކުރުމާއި، ޝާއިޢުކުރުމާއި، ފެތުރުމުގެ މިނިވަންކަން ހިމެނެއެވެ. މިގޮތުން ޝާއިޢުކުރާ ނުވަތަ ފަތުރާ ނުވަތަ ފާޅުކުރާ މަޢުލޫމާތެއްގެ މަޞްދަރު ހާމަކުރުމަށް އެއްވެސް މީހަކަށް މަޖުބޫރުކޮށްގެނެއް ނުވާނެއެވެ."

ގާނޫނު އަސާސީގެ 268 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންވެގެންވަނީ:

"ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހަދާ އެންމެހައި ޤާނޫނުތައް ހަދާންވާނީ މި ޤާނޫނުއަސާސީގައި ބަޔާންވެގެންވާ ގޮތުގެމަތީންނެވެ. މި ޤާނޫނުއަސާސީން ލާޒިމްކުރާ އެންމެހައި ކަންކަން ފުރިހަމަ ކުރާންވާނެއެވެ. މި ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފުވާ ގޮތަށް ހަދާ ކޮންމެ ޤާނޫނެއް، ނުވަތަ ޤާނޫނަކުން ބައެއްވިޔަސް ވާނީ ބާޠިލް އެއްޗަކަށެވެ. އަދި އެފަދަ ޤާނޫނެއް، ނުވަތަ ޤާނޫނެއްގެ ބައެއްގެ ބާރެއް ނުހިނގާނެއެވެ. މި ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފަށް ކުރާ ކޮންމެ ކަމަކީ ބާޠިލް ކަމެކެވެ."

މި މާއްދާ ހުދު އާރުއެސްއެފުންވެސް ވަނީ ފާހަގަ ކޮށްފައެވެ. 

ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގައި ރާއްޖޭ ސޮއްސާލައިގެން ދިޔައިރު އެ މިނިވަންކަން މާ ކުޑަކަމަށް އަޑުއިވޭ އަދި މީހުން މެރުމާއި ކުށްކުރުން މާ މަތީގައިހުރި، ބްރެޒިލް 82 ވަނައިގައި، ސެނަގާލް 94 ވަނައިގައި، ޒަންބިޔާ 95 ވަނައިގައި އޮތް އިރު، އަނިޔާވެރި އިޒުރޭލުވެސް ވަނީ 101 ވަނައިގައި ރާއްޖެއަށްވުރެ 5 ދަރަޖަ ކުރީގައެވެ. ރާއްޖެފަދަ ކުދި ގައުމުތަކަށް ބަލާއިރު، ސޭޝެލްސް އޮތީ މާކުރީގައި 37 ވަނައިގައެވެ. އަދި މޮރިޝަސް އޮތީ 57 ވަނައިގައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މި ސަރަހައްދުގެ ބައެއް ބޮޑަތި ގައުމުތައް ރާއްޖެއަށްވުރެ ދަށުގައި ވާކަންވެސް ފާހަގަވެއެވެ. އަވަށްޓެރި އިންޑިއާ 159 ވަނައިގައި އޮތްއިރު، ޕާކިސްތާނު 152 ވަނައިގައި އަދި ސްރީލަންކާ އޮތީ 150 ވަނައިގައި "ހާލަތު ވަރަށް ގޯސް" ގޮތުގައި ގިންތި ކުރެވިފައެވެ.

މީގެ ކުރިން ނޫސްވެރިކަމަށް ބޮޑަތި ނުރައްކާ ކުރިމަތިކޮށް، ނޫސްވެރިން މަރައި ހަބަރާއި ނޫސް ހިންގާ ރާއްޖެޓީވީ 2013 ވަނަ އަހަރު ހުޅު ޖަހައި އަންދާލާފައި ވެއެވެ. ނިމި ދިޔަ ހަފްތާގައި ޗެނަލްތޭރައިގައި ހުޅު ޖަހައި އަންދާލާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދިންކަމަށް މީސްމީޑިއާގައި ހަބަރު ފެތުރިފައި ވެއެވެ. އަދި ހަމަ އެ އިންޒާރު ރާއްޖެޓީވީ އަށް ދީފައިވާކަމުގެ ހަބަރުތައްވެސް މީސްމީޑިއާގައި ވަނީ ފެތުރިފައެވެ.

މި މަސައްކަތް ފެށުމުގެ ގޮތުން އިއްޔެ ކ. ހިންމަފުށީގައި ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތެއްގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ދާހިލީ ވަޒީރު އަލީ އިހުސާން ވިދާޅުވީ މިއަދު މި ފެށި އޮޕަރޭސަނުގެ މަގުސަދަކީ ޒަމާނުއްސުރެ ރާއްޖެއަށް ދިމާވެފައިވާ، ގަވައިދާ ހިލާފަށް ރާއްޖޭގައި އުޅޭ ބިދޭސީންގެ މައްސަލައަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ގެނެސްދިނުން ކަމަށެވެ.

" 'އޮޕަރޭޝަން ކުރަނގި' އަކީ ރާއްޖޭގައި މަސައްކަތްކުރާ ބިދޭސީންގެ މައުލޫމާތު، ސައްތަ އިން ސައްތަ ބައޯމެޓްރިކަލީ ކަށަވަރުކުރުމަށް، ކަމާގުޅުންހުރި މުއައްސަސާތައް ގުޅިގެން ހިންގޭ ގައުމީ ފެންވަރުގެ ހަރަކާތެއް" ކަމަށާއި، މިދިޔަ ފަސް މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މި ކަމުގެ ބެކްގްރައުންޑް މަސައްކަތްތައް ވަރަށް ބޮޑަށް ކޮށްފައިވާނެ ކަމަށާއި އަދި އެ މައްސަލައިގެ އަސްލު ދެނެގަނެ، އެ މައްސަލަ ދާއިމީކޮށް ހައްލު ކުރާނެ ޕްލޭނެއް ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަމަށް ވަޒީރު އިހުސާން ވިދާޅުވިއެވެ.

މިއަދު ހިންމަފުށީގައި ފެށި މި އޮޕަރޭސަނުގެ ފުރަތަމަ ބައިއެއް އަހަރުގެ ތެރޭގައި ނިންމައި، މި މަސައްކަތް އެއްކޮށް ތިން އަހަރުގެ ތެރޭގައި ނިމޭނެ ކަމަށް ބަޔާންކުރައްވަމުން ވަޒީރު ވިދާޅުވީ ފުރަތަމަ އެއް އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކުރަން ނިންމައިފައިވާ މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ތިބި ބޭރު މީހުންގެ ތެރެއިން ގަވައިދާ ހިލާފަށް މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ބޭރު މީހުން ނިޒާމުގެ ތެރެއަށް ގެނައުމުގެ މަސައްކަތް ހިމެނޭ ކަމަށެވެ.

ފުރަތަމަ މަސައްކަތް ނިމޭއިރު ރާއްޖޭގައި ތިބީ ކިތައް ބިދޭސީންކަމާއި އެމީހުންގެ ހުރިހާ މައުލޫމާތެއް ސިސްޓަމް ތެރެއަށް ނެގޭނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެ "ކ. އަތޮޅު ހިންމަފުށީގައި މި ވަގުތު މި ފެށުނީ އެކި ގޮތް ގޮތުން މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ބިދޭސީން މި ސިސްޓަމުގެ ތެރެއަށް އެމީހުންގެ ފިންގަރ ޕްރިންޓާއި (އިނގިލީގެ ނިސާނާއި) ފޮޓޮގްރަފިކް އައިޑެންޓިފިކޭސަން (ފޮޓޯ އާއި) އެއްކޮށް ބައޯމެޓްރިކް ޑާޓާއާ އެއްކޮށް އެމީހުންގެ މައުލޫމާތު އަޅުގަނޑުމެންގެ ސެންޓްރަލް ސިސްޓަމަށް ނެގުމުގެ މަސައްކަތް" ކަމަށް ވަޒީރު މައުލޫމާތު ދެއްވިއެވެ.

އެކެއްގެ ނަމުގައި ނުވަތަ އެއް ކުންފުންޏެއްގެ ނަމުގައި ގެނެސްފައި ހުންނަ މީހަކު އަނެއް ކުންފުންޏަށް މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ގަވައިދާ ހިލާފު ކަމެއްކަމަށާއި، އެކަމުގެ ސަބަބުން ބޮޑެތި އިޖުތިމާއީ މައްސަލަތަކާއި ގައުމީ ސަލާމަތަށް އޮތް ނުރައްކަލެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެ "ޖެހިގެން އަންނަ ދެ އަހަރު ތެރޭ އަޅުގަނޑުމެން ކުރާނެ މަސައްކަތަކީ މީގެ ތެރޭގައި އެބަ އުޅޭ އެއްވެސް ރަސްމީ ލިޔެކިޔުމެއް ނެތް މީހުން، ޕަސްޕޯޓެއް ނެތް މީހުން، ވޯކް ޕާމިޓުގެ އެއްވެސް ޑޮކިއުމެންޓެއް ނެތް މީހުން އެމީހާ އަކީ މިވެނި މީހެއް ކަން ދައުލަތުގެ އެއްވެސް ލިޔެކިޔުމަކުން ސާބިތު ކޮށް ނުދެވޭ މިހުން އެބައުޅޭ" ކަމަށްވެސް ވަޒީރު ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ޖެހިގެން އަންނަ 2 އަހަރު ކުރާ މަސައްކަތުގެ ތަފްސީލެއް ނުދެއްވައެވެ.

ވަޒީރު އިތުރަށް ވިދާޅުވީ ބިދޭސީންގެ ބައޯމެޓްރިކް އައިޑެންޓިފިކޭސަނެއް ހަދައި ސިސްޓަމުގެ ތެރެއިން ދެނެގަނެވޭނެ ނިޒާމު ގާއިމު ކުރައްވާނެ ކަމަށާއި، އަދި ދެނެނުގަނެވޭނަމަ އެ ބިދޭސީއެއް ނިސްބަތްވާ ގައުމުގެ އެމްބަސީއާއި ގުޅިގެން އެ ޑޮކިއުމެންޓުތައް ހޯދޭނެ ކަމަށާއި، އޮޕަރޭސަނުގެ މައިގަނޑު މަގުސަދަކީ ބިދޭސީން ހައްޔަރުކޮށް ޑީޕޯޓު ކުރުން ނޫން ކަމަށާއި، ގަވައިދާ އެއްގޮތަށް ހުއްދަ ދެވެން ތިބި މީހުންނަށް ހުއްދަ ދިނުން ކަމަށްވެސް ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ޖިނާއީ ކުށަކަށް އަރައިގަނެފި ނަމަ 48 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ޑީޕޯޓު ކޮށްލާނެ ކަމަށާއި، މި އޮޕަރޭސަނުން ހޯދާ މައުލޫމާތު ރައްކާކުރާ ޑޭޓާބޭސް ރަށްރަށުގެ ކައުންސިލްތަކަށް ވެސް ބޭނުންކުރެއްވޭނެ ގޮތް ހައްދަވާނެ ކަމަށެވެ.

"މި ޕްރޮސެސް މިގޮތަށް ކުރިއަށްދާކަމަށްވާނަމަ މި މައްސަލައަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ލިބޭނެ" ކަމަށް ވަޒީރު ވިދާޅުވި އިރު، ކުރީ ސަރުކާރުން އެކުލަވާލާފައިވާ ބިދޭސީންގެ ދަފްތަރު ފޮރުވައި ނުވަތަ ނައްތާލާފައިވާ ކަމުގެ ތުހުމަތުތައް އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކާއި އާންމުންވެސް މީސްމީޑިއާގައި ކަންބޮޑުވުން ފާޅު ކުރަމުން މި ސަރުކާރުގެ މަގްސަދު ތެދުވެރި ނޫންކަމަށް އަޑު އުފުލަމުން ދާކަން ފާހަގަ ކޮށްލެވެއެވެ. 

މާލޭގެ ރައްޔިތުން އަދި މާލޭގައި ދިރިއުޅޭ ހުރިހާ ރައްޔިތުން ހިމެނޭހެން، މި ފަސް އަހަރުތެރޭގައި ގޯއްޗެއް ނުލިބޭ، ގެދޮރެއް ނުލިބޭ، އެކަކުވެސް ނުހުންނަ ހިސާބު އެއީ އަމާޒު ކަމަށާއި އެކަން ހާސިލުކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރައްވައި، މި ސަރަހައްދުގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުންނަށް ދިމާވެފައިވާ ގެދޮރުގެ މައްސަލައަށް ދާއިމީ ހައްލެއް މި ސަރުކާރުގެ ފަސް އަހަރުގެ ތެރޭގައި ހޯދައިދެއްވާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑޮކްޓަރ މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ދެއްވައިފިއެވެ.

ރައީސް މުއިއްޒު މި ޔަގީކަން ދެއްވީ، މި މަހު 20 ވަނަ ދުވަހު މާލެ ސަރަހައްދުން ގޯތި ދޫކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ގިރާވަރުފަޅު، ގުޅީފަޅު އަދި ހުޅުމާލެ ތިންވަނަ ފިޔަވަހީގައި ކުރިއަށްދާ ބިން ހިއްކުމުގެ މަސްރޫއު ބައްލަވާލައްވައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުންނެވެ.

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވިދާޅުވީ ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންނަށް ފައިދާވާ މަސްރޫއުތަކަށް އެންމެ އިސްކަންދެއްވައިގެން، ބާރު ދުވެލީގައި، ރަނގަޅު ނަތީޖާ ނެރެވޭނެގޮތަށް ކުރިއަށްގެންގޮސް ނިންމަވަން ބޭނުންފުޅުވާ ކަމަށާއި، އެފަދަ މަސައްކަތްތައް ވަރަށް ގާތުން އެމަނިކުފާނު ބައްލަވާކަމުގައެވެ.

މާލެ ސަރަހައްދުން ގޯތި ދޫކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ގިރާވަރުފަޅު، ގުޅީފަޅު އަދި ހުޅުމާލެ ތިންވަނަ ފިޔަވަހީގައި ކުރިއަށްދާ ބިން ހިއްކުމުގެ މަސްރޫއު ބައްލަވާލައްވައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވަނީ ވަކިވަކީން ކޮންމެ ސަރަހައްދެއްގެވެސް މަސައްކަތްތައް ފުރިހަމަ ކުރެވޭނެކަމަށް ބެލެވޭ ތާރީހުތައް ހިއްސާކުރައްވައި، މި ތިން ސަރަހައްދުގައި ފެނާއި ކަރަންޓު އަދި ނަރުދަމާގެ ހިދުމަތް ގާއިމުކުރުމަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކާ ބެހޭ މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރައްވާފައެވެ.

އެގޮތުން ގުޅީފަޅުގެ މަސައްކަތް ނިންމުމަށް ހަވާލުކޮށްފައިވާ ވަރަށްވުރެ 3 މަސްދުވަސް އަވަހަށް ނިންމުމަށް ސަރުކާރުން މަސައްކަތް ކުރައްވާކަމާއި، ގިރާވަރުފަޅު އިތުރަށް ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތް މިއަދު ފަށާފައިވާކަމަށާއި، އަދި މި މަސައްކަތްވެސް އަވަސް ކުރުމަށް ޑްރެޖަރު އިތުރުކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރައްވާކަމާއި، މިހާރު ހިއްކާފައިވާ ބިމުން ގޯތި ދިނުމުގެ މަސައްކަތް ވަރަށް އަވަހަށް ފެށިގެން ދާނެކަމުގައިވެސް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ހުޅުމާލެ ތިންވަނަ ފިޔަވަހީގައި ބިން ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތްވެސް ހުއްޓުމެއްނެތި ބާރު ދުވެލީގައި ކުރިއަށް ދާކަމުގައި ފާހަގަކުރައްވައި، ހުޅުމާލެ ތިންވަނަ ފިޔަވަހިން މިހާރު ބިން ހިއްކުމަށް ނިންމާފައިވާ "ފުލް ސްކޯޕް"ގައި ގިނަވެގެން 4 މަސް ތެރޭގައި ނިމޭނެ ކަމުގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ.

ރައީސް މުއިއްޒުގެ ވާހަކަފުޅުގައި ކުރީ ސަރުކާރުން ގޯތި ދިނުމަށް ހިއްކަމުންދިޔަ އުތުރު ތިލަފަޅު (ޔޫޓީއެފް) އިން ގޯތި/ގެދޮރު ދޫކުރާނެކަމަކަށް ވިދާޅެއް ނުވެއެވެ. ނިމިދިޔަ ހަފްތާގައި، އުތުރު ތިލަފަޅު ޗައިނާއަށް އޭއީޒެޑްގެ ދަށުންވަނީ ދެއްވާފައެވެ. އެތަނުގައި މުޅި ރާއްޖެއަށް ބޭނުންވާނެ ވަރަށްވުރެ އިތުރަށްވެސް ކާބޯތަކެތި ހެއްދޭނެކަމުގައި ސަރުކާރުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.

މަނާކުރީ "އެވަރެސްޓް" އާއި "އެމްޑީއެޗް" ގެ ބްރޭންޑުގެ ބައެއް ހަވާދެވެ. އެމްޑީއެޗް އަދި އެވަރެސްޓް ބްރޭންޑުގެ ހަވާދަކީ އިންޑިއާގައި އެންމެ މަގުބޫލު ހަވާދުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ދެ ބްރޭންޑެވެ.

އެމްއެފްޑީއޭ އިން މިއަދު ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނީ އެ ދެ ބްރޭންޑްގެ ހަވާދުގެ ބައެއް ބާވަތްތަކުގައި "އެދައިލިން އޮކްސައިޑް(Ethylene Oxide)" ހުރި ކަމަށް ސިންގަޕޫރްގެ ފުޑް އެޖެންސީ އާއި ހޮންކޮންގުގެ ސެންޓަ ފޮ ފުޑް ސޭފްޓީން ބުނެފައިވާ ކަމަށެވެ. މި ބްރޭންޑުތަކުގެ ހަވާދުތަކަކީ ރާއްޖެއަށްވެސް ގިނަ އަދަދަކަށް އެތެރެކޮށް ބޭނުންކުރަމުންދާ ހަވާދުގެ ބާވަތްތަކެކެވެ. އެހެންވެ ރާއްޖޭގެ ބާޒާރުން އެ ބްރޭންޑްތައް ނެގުމަށް އެފްޑީއޭއިން ވަނީ އިލްތިމާސް ކޮށްފައެވެ.

1859 ވަނަ އަހަރު ފްރާންސްގެ ކެމިސްޓެއް އީޖާދުކުރި (ކެއުމަށް ރައްކާތެރި ނޫން ކެމިކަލެއް ކަމަށްވާ) މި "އެތިލިން އޮކްސައިޑަކީ" އާއްމުކޮށް ތަންތަނާއި އެއްޗެތިން ޖަރާސީމު މަރައި (ޑިސްއިންފެކްޓް ކުރުމަށް)، ހާއްސަކޮށް ކައްކައި ނުވަތަ ހޫނުން ހަލާކުވާ ޒާތުގެ މެޑިކަލް ސާމާނާއި، އިލެކްޓްރޯނިކްސްއާއި، އޮޕްޓިކަލް ސާމާސާއި، ކަރުދާހާއި ރަބަރާއި ޕްލާސްޓިކުގެ ބާވަތްތައް ޑިސްއިންފެކްޓް ކުރުމަށާއި، (ޖަރާސީމާއި ފަނި ފަކުސާ މަރަން) ދަނޑުވެރިކަމުގައި ދުން އެޅުމަށްވެސް ބޭނުންކުރަމުން އަންނަ ކެމިކަލެވެ. ކެމިކަލް ހަތިޔާރު ހެދުމަށް، 1940ގައި އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ތަރައްގީކޮށް ބޭނުން ކުރަމުން އަންނަ މި ކެމިކަލަކީ ބައެއް ބާވަތުގެ ދިޔާތަކެތި ގަނޑުވިޔަ ނުދީ ހިފެހެއްޓުމަށް 1958 ގައި އެމެރިކާގެ ޝެލް އޮއިލް ކުންފުނިން އިތުރަށް ފައްކާކޮށް ބޭނުންކުރާ ކެމިކަލެކެވެ. މި ކެމިކަލް އެންމެ ގިނައިން އުފައްދަނީ އެމެރިކާއިންނެވެ. 

އެމްއެފްޑީއޭ އިން ބުނީ ސިއްހަތަށް ކޮށްފާނެ ނޭދެވޭ އަސަރަކަށްޓަކައި އެ ކެމިކަލް ކާބޯތަކެތީގެ އުފެއްދުންތަކުގައި ބޭނުން ކުރުމަކީ އެދެވިގެންވާ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، މި ހަވާދުގެ ދެ ބާވަތް ބޭނުން ނުކުރުމަށެވެ.

އެޗްޑީސީއިން ބުނީ ސްމާޓް ވެއާހައުސިން ކޮމްޕްލެކްސް އިމާރާތް ކުރަނީ އޮޓޮމޭޓެޑް ވެއާހައުސް މެނޭޖްމެންޓް ސިސްޓަމްތަކުގެ ވަސީލަތްތައް ހިމަނައިގެން ކަމަށެވެ.

ހުޅުމާލޭގައި އިމާރާތްކުރާ މި ވެއާހައުސް ކޮމްޕްލެކްސްގެ އެއްބަސްވުމުގައި އެޗްޑީސީގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު އިބްރާހިމް ފަޒުލް ރަޝީދެވެ. އިމާރާތް ކުރާ ހޮންކޮންގ ގެ ކޮންޓްރެކްޓަރު ރޯޓައިމް އިންޖިނިއަރިން އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ ކޯ ލިމިޓެޑުން ސޮއިކުރެއްވީ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު ޒޯ ވެއިޑޮންގް އެވެ.

މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ވެއާހައުސިން ކޮމްޕްލެކްސް އިމާރާތްކުރުމުގެ މަސައްކަތް ދެ އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމަން ޖެހޭނެކަމަށް އެއްބަސްބުމުގައި ވާނެކަމަށް އެޗްޑީސީން ބުނެއެވެ. މިއަދުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި އެޗްޑީސީގެ އެމްޑީ ފަޒުލް ވިދާޅުވީ އެ ވެހައުސް ކޮމްޕްލެކްސް އަކީ އިންޑަސްޓްރީ އަށް އަންނަ އިންގިލާބީ ބަދަލަކަށް ވާނެ ކަމަށެވެ. މި ހިދުމަތް ދޭން ފެށުމުން ވިޔަފާރިތަކަށް ގިނަ ކުރިއެރުންތައް ލިބޭނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

މި ކޮމްޕްލެކްސް އިމާރާތްކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ އެކި ބާވަތުގެ މުދާ ރައްކާކުރުމަށް ތަފާތު ޔުނިޓްތައް ހިމަނައިގެންނެވެ. ކޯލްޑް ސްޓޯރޭޖް އާއި އިންޑަސްޓްރިއަލް ވެއާހައުސިން ޔުނިޓް އަދި ކާނާގެ ބާވަތްތަކާއި ކޮންޒިއުމަބްލް ރައްކާކުރެވޭ ޔުނިޓްތަކާއި އޮފީސް ޖާގައާއި ސޯރޫމް ހިމެނޭ އިމާރާތެއް މި ކޮމްޕްލެކެސް ގައި ހުންނާނެ ކަމަށް މައުލޫމާތު ދިނެވެ.

އެކި ބާވަތުގެ މުދާ ރައްކާކުރެވޭ ގޮތަށް ހަދާ މި ކޮމްޕްލެކްސް އަކީ ވިޔަފާރިތަކަށް މުދާ ރައްކާކުރުމަށް ލުއި ފަސޭހަ ވަސީލަތަކަށް ވާނެ ކަމަށާއި، ވަކިން ހާއްސަކޮށް ކުދި އަދި މެދުފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކަށް މުދާ ރައްކާ ކުރާނެ އިތުރު ޖާގަ ތަނަވަސްވެ، ވިޔަފާރި ފުޅާކުރެވޭނެ ފުރުސަތު ތަނަވަސް ވާނެ ކަމަށް ވެސް އެ ކުންފުނިން ބުންޏެވެ.

އެޗްޑީސީގެ އެމްޑީ ކަމުގައި އަހްމަދު އާތިފް ހުރިއިރު ހުޅުމާލޭގައި ހިންގާނެކަމަށް ބުނި 4 މެގަ ޕްރޮޖެކްޓް ތަކުގެ ތެރެއިން ބިދޭސީން ބޭތިއްބުމަށް 18 ބްލޮކް ހިމަނައިގެން 7000 ލޭބަރުންނާއި 2000 އެހެނިހެން މަސައްކަތްތެރިންގެ ޖާގައިގެ 5 ބުރި އިމާރާތެއް ހެދުމަށްވެސް 2022 ވަނަ އަހަރު  ހަމަ އެ ރޯޓައިމް އާއި އެކު ސޮއިކޮށް ހަވާލުކޮށްފައި ވެއެވެ. އެތަން ނިންމުމަށް ދީފައިވަނީ 14 މަސް ދުވަހެވެ. 

3000 އަކަފޫޓުގައި ޒަމާނީ ޑޭކެއާ ސެންޓަރެއް ހެދުމަށް އެސޯސިއޭޓަޑް ބިޒިނަސް އޭޖެންޓްސް (އެމްޑީ އަބްދުﷲ ގާސިމް) އާއި އެކު ސޮއި ކުރުމާއި، 35400 އަކަފޫޓުގައި 6 ބުރީގެ އޮޓޯސެންޓަރެއް ހެދުމަށް ޗައިނާ ސްޓޭޓް ކޮންސްޓްރަކްޝަން އެންޖިނިއަރިންގ ކޯޕަރޭޝަން (ޖީއެމް ޒަންގ ޓާއޯ) އާއި އެކު ސޮއި ކުރުމާއި، 24700 އަކަފޯޓުގައި 6 ބުރީގެ ޕާކިންގ އިމާރާތެއް (ފުޑް ކޯޓުތައް ހިމަނައިގެން) އެޅުމަށް ދަމާސް (ޑީއެމްޑީ އަހްމަދު ސޯލިހް) އާއި އެކު ސޮއިކުރުންވެސް ކުރިން ދެންނެވި 4 މެގަ ޕްރޮޖެކްޓް ތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ.

 ބޮޑަތި ޕްރޮޖެކްޓްތައް ހިންގުމުގެ ނަމުގައި ބޮޑަތި އަދަދުތަކުން ފަސާދަ ހިންގާކަމުގެ ވާހަކަ ފާއިތުވި 10 ވަރަކަށް އަހަރުއްސުރެ މީސްމީޑިއާގައި އެތައް ބަޔަކު ދަނީ ދައްކަމުންނެވެ. ފަހަކަށް އައިސް ރާއްޖޭގައި ހިންގި އެންމެ ބިޔަ ފަސާދައަކީ އެމް.އެމް.ޕީ.އާރު.ސީ ގެ ފަސާދައެވެ.

ޖޭއެސްސީއަށް ހެކިލިބި، އެ ކޮމިސަނުން ބެލި ބޮޑު ރިސްވަތުގެ މައްސަލަ ސާބިތުވެ، މަގާމުން ވަކިކޮށްފައިވާ އަބްދުﷲ ދީދީ ރައީސް އޮފީހުގެ ގާނޫނީ ވަކީލަކަށް އައްޔަން ކޮށްފައިވަނީ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރެއްގެ ފެންވަރުގައެވެ.

މި މަގާމަށް އޭނާ އައްޔަން ކުރިއިރު، ޕްރޮސިކިއިޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީހުގައި އެ ރިސްވަތުގެ މައްސަލަ އަދިވެސް އޮތީ ނުނިމިއެވެ.

އެ އޮފީހުގެ މީޑިއާ އޮފިސަލަކު މައުލޫމާތު ދިންގޮތުގައި އެމް.އެމް.ޕީ.އާރު.ސީ ގެ ހިޔާނާތުގެ މައްސަލައިގައި އަބްދުﷲ ދީދީ އާއި ދެކޮޅަށް ކުރެވިފައިވާ ތަހުގީގާއި ގުޅޭގޮތުން ދައުވާކުރަން ހުށަހެޅުމާއި ބެހޭ ނިންމުންތައް ނިންމަމުންދާ ކަމުގައި ވެއެވެ.

އަބްދުﷲ ދީދީއާއި ދެކޮޅަށް ޖޭއެސްސީއަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލަތައް ބަލަން ފެށިފައިވަނީ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީނުގެ ވެރިކަން ނިމުނު ފަހުންނެވެ. އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރެއްގެ މަގާމުވެސް ފުރި އަބްދުﷲ ދީދީ، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރަކަށް އައްޔަން ކުރީ، ރައީސް ޔާމީނުގެ ވެރިކަމުގެ ފަހު އަހަރު، ސިޔާސީ ކުއްވެރީންގެ ގޮތުގައި އޭރު ގައިދު ކޮށްފައިވާ ސިޔާސީ މީހުންތައް ދޫކޮށްލަން ފެބްރުވަރީ 1 ގައި ނެރުނު އަމުރާއި ގުޅިގެން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ދެ ފަނޑިޔާރަކު އެކޯޓުން ބޭރުވުމާއި ގުޅިގެން މަގާމު ހުސްވުމާއި ގުޅިގެންނެވެ.

އަބްދުﷲ ދީދީއާއި ދެކޮޅަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލަތައް ޖޭއެސްސީން ބެލުމަށްފަހު، އެކަށިގެންވާ ހެކި ހުރުމާއިއެކު، އޭނާ ފަނޑިޔާރުކަމުން ދުރުކުރަން ޖޭއެސްސީން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހަށް ހުށަހެޅި، އެ މަޖިލިހުގެ 87 ވޯޓުގެ ތެރެއިން 72 ވޯޓުން ފާސްވީ އަބްދުﷲ ދީދީ ފަނޑިޔާރުކަމުން ވަކިކުރާށެވެ. މިއީ ދިވެހި ތާރީހުގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުން ފާސްކޮށްގެން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މަގާމުން ދުރުކުރި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރެވެ.

އެ މައްސަލަތަކުގެ ތަހުގީގު ފުލުހުން ފެށުމާއި ގުޅިގެން އަބްދުﷲ ދީދީ ވަނީ މެލޭސިޔާއަށް ފުރައިގެން ގޮސްފައެވެ. މިހާރު މި ހިނގާ ވެރިކަން ފެށުމާއި ޖެހެންދެން މެލޭސިޔާގައި ހުރުމަށްފަހު މިހާރު އޭނާ ވަނީ އެނބުރި ރާއްޖެ އައިސްފައެވެ.

އަބްދުﷲ ދީދީގެ މައްޗަށް ކޮށްފައިވާ އެންމެ ބޮޑު ފަސާދައިގެ ތުހުމަތަކީ، (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ) ހުކުން ބަދަލުކޮށްދޭނެ ކަމަށް ބުނެ އެމް.އެމް.ޕީ.އާރު.ސީ ފަސާދައިގެ 90 މިލިޔަން ޑޮލަރުގެ ވައްކަމުގެ މައްސަލައެވެ. އަބްދުﷲ ދީދީ ވަނީ އެ ތުހުމަތުތަކަށް އިންކާރުކޮށް، އެފަދަ ޖަރީމާއެއް ދުވަހަކުވެސް ހިންގާފައި ނުވާނެ ކަމަށް ބުނެފައެވެ.

އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން ނެރުނު ނޫސްބަޔާނެއްގައި ވަނި އުމްރާއަށް މީހުން ގެންދިޔުމުގެ ހުއްދަ ނެގުމަށް މިނިސްޓްރީއަށް ހުށަހަޅާފައިވާކަން ދައްކައިގެން އޮޅުވާލައިގެން އާންމުންގެ އަތުން ފައިސާ ނަގަމުންދާ ކަމަށާއި މި އަހަރުގެ ރޯދަ މަހު އުމްރާއަށް ދިޔަ މީހުން މައްކާގައި ތާށިވެފައި ތިބި ކަމުގެ ސަކުވާތައް ލިބިފައިވާ ކަމަށެވެ. އެމައްސަލަ ތަހުގީގު ކުރުމަށް ފުލުހުންނަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށާއި ރާއްޖެއިން އުމްރާއަށް މީހުން ގެންދިޔުމާ ބެހޭ އުސޫލުގެ ދަށުން ހުއްދަނެތި އުމްރާއަށް މީހުން ގެންދިޔުމަކީ މަނާކަމެއް ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުނެފައި ވެއެވެ.

"އަލް މަޝްއަރު ޓުއާސް މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު އަލީ ފާރިޝްއަކީ މި މިނިސްޓްރީ ހުއްދަ ބާތިލުކޮށްފައިވާ އަލް މަޝްއަރު ޙައްޖު އެންޑް އުމްރާ ކުންފުނީގެ ވެސް މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރެވެ." އެ ބަޔާނުގައިވެއެވެ.

އެހެންކަމުން، އެ ކުންފުންޏަށް ނުވަތަ އަލީ ފާރިޝްއަށް އުމްރާއަށް ދިޔުމަށް އެއްވެސް ފަރާތަކުން ފައިސާ ނުދެއްކުމަށާއި އުމްރާއާ ގުޅޭ އެއްވެސް މައުލޫމާތެއް ހިއްސާ ނުކުރުމަށް މިނިސްޓްރީން ވަނީ އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ.

އުމްރާއަށް މީހުން ގެންދިޔުމަށް ހުއްދަ ނެތް ކުންފުންޏަކަށް އެއްވެސް ފަރާތަކުން އުމްރާގެ އަޅުކަމަށް ފައިސާ ދެއްކުމަކީ އުސޫލާ ޚިލާފު ކަމެއް ކަމަށް އެ ބަޔާނުގައިވެއެވެ.

"މި އުސޫލާ ޚިލާފަށް އެއްވެސް ފަރާތަކުން އަމަލުކޮށްގެން ދިމާވާ ކަމެއްގެ ޒިންމާ އުފުލަންވާނީ އެ ފަރާތަކުންކަން ވެސް އެންމެހައި ރައްޔިތުންގެ ސަމާލުކަމަށްޓަކައި ދަންނަވަމެވެ." އެ ބަޔާނުގައިވެއެވެ.

ހައްޖާއި އުމްރާއަށް މީހުން ގެންދާ ބައެއް ގުރޫޕުތަކުން އަމަލު ކުރާ ނުރަނގަޅު އުސޫލުތަކުގެ ސަބަބުން އެތައް ބަޔަކަށް މީގެ ކުރިން ލަނޑު ލިބިފައި އެބަހުއްޓެވެ.

އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާބެހޭ ވުޒާރާގެ ވެބްސައިޓުގައި ދިވެހިރާއްޖެއިން އުމްރާއަށް މީހުން ގެންދިއުމުގެ ހުއްދަ ދެވިފައިވާ ކުންފުނިތަކުގެ ލިސްޓުވަނީ އާންމުކޮށްފައެވެ. އުމްރާއަށް މީހުން ގެންދިއުމުގެ ހުއްދަ ޖުމްލަ 50 ކުންފުންޏަކަށް ދީފައިވާއިރު، ހަތަރު ކުންފުންޏެއްގެ ހުއްދަ މިދިޔަ މަހަށް އޮތީ ހަމަވެފައެވެ.

ހައްޖާއި އުމްރާއަށް މީހުން ގެންދިއުމުގެ ނަމުގައި މަކަރު ހަދައި އޮޅުވާލާ ކުންފުނިތަކުގެ މައްސަލަތައް ދޭތެރެދޭތެރެއިން ފެންމަތިވެއެެވެ. އެހެންވެ މި ފަހުން ސަރުކާރުން ނިންމާފައި ވަނީ ރާއްޖޭން މީހުން ހައްޖަށް ގެންދާނީ ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަންގެ ހަވާލުގައި އެކަނި ކަމަށެވެ.

މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި ހޯރަ އިއްބެ ނިޔާވީ މިއަދު ކުއްލި ގޮތަކަށް ބަލިވެގެން އައިޖީއެމްއެޗަށް ގެންދިޔަ ފަހުންނެވެ. ނިޔާވި ސަބަބެއް ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބެނީ ހާޓް އެޓޭކެއް ޖެހިގެން ކަމަށެވެ.

ހޯރަ އިއްބެއަކީ އެމްޑީޕީ އުފެދި، ސިޔާސީ ޖަލްސާތައް ބާއްވަމުން ދިޔައިރު އެ ޖަލްސާތައް ތައާރަފުކުރުން ފަދަ ކަންކަން ކުރަމުން އައި، މޮޅު ވާހަކަދެއްކުންތެރިއެކެވެ. ނިމި ދިޔަ އެމްޑީޕީ ސަރުކާރުގައި، ރައީސް ސޯލިހްގެ ސަރުކާރުގެ އިސް މަގާމެއްގައި އިއްބެވަނީ ގައުމަށް ހިދުމަތް ކޮށްދެއްވާފައެވެ.

ނޫސްވެރިކަމުގައި، ހަބަރާއި މައުލޫމާތު ފެތުރުއްވުމުގައި އިއްބެގެ އަގުމަގު ނުކުރެވޭނެ ހިދުމަތް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. ރާއްޖެއަށް ޑިމޮކްރަސީ ގެނައުމުގައި އިބްރާހިމް ރަޝީދު ވަނީ ގިނަގުނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވާފައެވެ.

[އިތުރު މައުލޫމާތު ލިބެމުންދާ ވަރަކުން މި ހަބަރަށް އިތުރު ކުރެވޭނެ]

މި މަސައްކަތުގެ ކޮންޓްރެކްޓުގައި ސޮއިކުރީ މިއަދު ޕްލޭނިން މިނިސްޓްރީގައި އޮތް ހަފްލާގައެެވެ. 366 ދުވަހުގެ ތެރޭ މި މަސައްކަތް ނިންމަން ޖެހޭއިރު މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން އެއާޕޯޓަށް ބޭނުންވާ 43.12 ހެކްޓަރުގެ ބިން ހިއްކާނެއެވެ. އަދި ހިއްކާ ސަރަޙައްދު ހިމާޔަތްކުރުމުގެގޮތުން 3493 މީޓަރުގެ ރިވެޓްމަންޓް ޖެހުންވެސް މި މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ.

ބިގްފިޝްގެ ފަރާތުން އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއި ކުރެއްވީ އެ ކުންފުނީގެ ސީއީއޯ ޝާފިން އަހްމަދެވެ. ޕްލޭނިން މިނިސްޓްރީގެ ފަރާތުން ސޮއި ކުރެއްވީ އެ މިނިސްޓްރީގެ ޕާމަނަންޓް ސެކްރެޓަރީ ޒީނިޔާ އަހްމަދު ހަމީދެއެވެ.

ރާއްޖޭގެ ހަ ރަށެއްގައި ޑޮމެސްޓިކް އެއާޕޯޓްތަކެއް ތަރައްގީކޮށްދޭނެ ފަރާތްތައް ހޯދުމަށް ޕްލޭނިން މިނިސްޓްރީން އިއުލާންކުރީ 2021 ވަނަ އަހަރު ޑިސެމްބަރު މަހު 20 ވަނަ ދުވަހުގައެވެ. އެއީ ހދ މަކުނުދޫއާއި، ށ ބިލެތްފައްސާއި، ބ ތުޅާދޫއާއި، ރ އަތޮޅު ދެކުނު ބިތުގެ ރަށެއްގައި އަޅާ އެއާޕޯޓަކާއި، ފ މަގޫދޫގެ އިތުރުން ތ ވިލުފުށްޓެވެ. ރ އަތޮޅު ދެކުނު ބިތުގައި އެއާޕޯޓް އަޅާނީ ބެރިޔަންފަރުގައި ކަމަށް މިމަހު ރައީސް އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ވަނީ އިއުލާންކުރައްވާފަ އެވެ. 

ސަރުކާރުގެ ވައުދަކީ މީހުން ދިރިއުޅޭ ކޮންމެ ރަށަކުން އެއްމެ ދުރުވެގެން 20-30 މިނެޓް ދަތުރެއްކޮށްފައި ދެވޭހާ ކައިރީގައި އެއާޕޯޓެއް ތަރައްގީކުރެއްވުމެވެ. ކައިރީގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތައް ނެތުމުން، މި ޕްލޭނާ އެއްގޮތަށް މަސައްކަތް ނުގެންދެވޭނެ ހަމައެކަނި ސަރަހައްދަކީ މަކުނުދޫ ހިމެނޭ ސަރަހައްދެވެ. އެހެންކަމުން ސަރުކާރުން އިއުލާންކުރެއްވީ އެރަށުގައި ވަކިން އެއާޕޯޓެއް ތަރައްގީކުރުމަށެވެ.

ބިގްފިޝްއަކީ ރާއްޖޭގައި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ބޮޑުކަންނެލި ތާޒާކޮށް ބޭރުކުރަމުން އަންނަ ކުންފުންޏެކެވެ. އެކުންފުނން އަންނަނީ ވިޔަފާރީގެ އިތުރު ދާއިރާތަކަށް ވަންނަމުންނެވެ. މަކުނުދޫ ބިން ހިއްކުމުގެ ޕްރޮޖެކްޓް، ބިގްފިޝްއިން ސަބްކޮންޓްރެކްޓަށް ހަވާލުކޮށްފައިވަނީ ކޭ.އެސް.އާރު ކިޔާ އިންޑިޔާ ކުންފުންޏަކާއެވެ.

ގެދޮރުވެރިޔާ ސްކީމްގެ ދަށުން އިއުލާންކުރި 4000 ފުލެޓާ ގުޅިގެން، އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން (އޭސީސީ) އިން ބަލަމުންދާ މައްސަލައިގައި ފުލެޓު ދޫކުރުމާ ގުޅޭ އެންމެހާ މަސައްކަތްތައް ހުއްޓާލުމަށް ހައުސިން މިނިސްޓްރީއަށް އެންގި އެންގުން މިއަދުން ފެށިގެން ނިމުމަކަށް ގެނެސްފި އެވެ.

ކުރީ ސަރުކާރުން ނެރުނު ފުލެޓު ލިސްޓުގައި މައްސަލަ އުޅޭ ކަމަށް ބުނެ، އޭސީސީން މީގެ ކުރިން އޮތީ ފުލެޓުތައް ހަވާލުކުރުން ހުއްޓުވާލައިފައެވެ. ގެދޮރުވެރިޔާ ސްކީމްގެ ދަށުން އިއުލާންކުރި ފުލެޓު ދޫކުރުމާ ގުޅޭ ކަންކަން ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގައި ވަކި ކަންތައްތަކަކަށް ރިއާޔަތްކޮށްގެން އަމަލުކުރުމަށް އެ މިނިސްޓްރީއަށް ކޮމިޝަނުން މިއަދު އަންގާފައިވާނެ ކަމަށް އެ މެސެޖުގައިވެއެވެ. އޭސީސީން އަންގައިފައިވަނީ، އަސާސީ އުސޫލުތަކާއި ޝަރުތުތަކާ އެއްގޮތަށް ޕޮއިންޓް ދީފައިވާ ފޯމުތަކަށް ބަދަލު ނާންނާނެހެން، މައްސަލަހުރި ފޯމުތައް މުރާޖައާ ކުރުމަށެވެ. އެގޮތަށް މުރާޖައާކުރުމުގައި، އުސޫލުގައި ސީދާ ކަނޑައެޅިގެން ވަކި ގޮތެއް ބަޔާން ނުކުރާ ކަންކަމާ މެދު ގޮތްތައް ކަނޑައެޅުމަށާއި، މުރާޖައާކުރުމުގައި ތަފާތުނުކޮށް އެއް މިންގަނޑަކުން އަމަލުކުރުމަށް ވެސް އެ ކޮމިޝަނުން އަންގައިފައިވެއެވެ.

މީގެ ކުރިން އޭސީސީން ވަނީ، ފުލެޓު ލިސްޓާ ގުޅިގެން 325އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން އެ ކޮމިޝަނަށް ޝަކުވާ ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށް ބުނެފައެވެ. އަދި، ބައެއް މީހުންނަށް އިތުރަށް ޕޮއިންޓު ދީގެން ވެސް ފުލެޓު ލިބޭ މިންވަރަށް ޕޮއިންޓު ހަމަކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބުނެ، އޭސީސީން ވަނީ ބޮޑެތި ތުހުމަތުތަކެއް ކުރީ ސަރުކާރަށްކޮށްފައެވެ. އެކަމަކު، އެ ސަރުކާރުގެ ޕްލޭނިން މިނިސްޓްރީން އޭރު ވެސް ވަނީ އެ ތުހުމަތުތައް ދޮގުކޮށްފައެވެ.

އުސޫލުގައި ސީދާ ކަނޑައެޅިގެން ވަކި ގޮތެއް ބަޔާން ނުކުރާ ކަންކަމާ މެދު ގޮތްތަކެއް ކަނޑައެޅުމަށާއި، ފޯމުތައް މުރާޖައާ ކުރުމުގައި ތަފާތު ނުކޮށް އެއް މިންގަނޑަކުން އަމަލު ކުރުމަށް ވެސް ކޮމިޝަނުން އެންގި އެވެ. އޭސީސީން ގެދޮރުވެރިޔާ ފްލެޓުތަކުގެ މައްސަލަ ބަލަން ފެށީ ކުރީ ސަރުކާރުގެ ފަހުކޮޅު ލިސްޓު އާންމުކޮށް ފްލެޓު ހަވާލު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ދަނިކޮށެވެ. އެ މަސައްކަތް އޭރު އެ ކޮމިޝަނުން ހުއްޓުވީ ފްލެޓު ހައްގު ނުވާ ބަޔަކަށް މަގާމުގެ ބޭނުން ނާޖާއިޒު ގޮތުގައި ހިފައިގެން އޭރުގެ ސަރުކާރުން ފްލެޓު ދީފައި ހުރި ކަމަށް އާންމުން ކުރަމުންދިޔަ ތުހުމަތުތަކުގެ ސަބަބުންވެ.

[ އިންޑަސްޓްރިއަލް ރިލޭޝަންސް ބިލްގެ ލިންކް ] [ އޮކިއުޕޭޝަނަލް ހެލްތް އެންޑް ސޭފްޓީ ބިލްގެ ލިންކް ]

މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގެ ސަލާމަތާއި ސިއްހީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ގާނޫނަކީ މަސައްކަތްތެރިން މަސައްކަތްކުރާ މާހައުލުގެ ސަލާމަތާއި، މަސައްކަތްތެރިންގެ ސިއްހީ ރައްކާތެރިކަމާއި، މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އެނޫންވެސް ފަރާތްތަކުގެ ސަލާމަތާއި ސިއްހީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމާގުޅޭ އުސޫލުތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ގާނޫނެވެ. މިބިލު މިއަދު ތަސްދީގު ކުރެއްވި ނަމަވެސް އެ ގާނޫނަށް އަމަލު ކުރަން ފަށާނީ ގެޒެޓު ކުރާތާ ތިން މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގަ އެވެ.

މި ގާނޫނުގެ ދަށުން، މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގައި ވަޒީފާއަދާކުރާ ފަރާތްތަކަށް ރައްކާތެރިނޫންނަމަ، ވަޒީފާ ދޭ ފަރާތްތައް ޖޫރިމަނާ ކުރުމަށާއި، މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގައި ލިބޭ އަނިޔާތަކަށް ބަދަލު ހޯދުމުގެ ފުރުސަތު ފަހިކޮށްދެއެވެ. 

ކުރީ ސަރުކާރުން އިގްތިސާދީ ވަޒީރު ފައްޔާޒު އިސްމާލުގެ ބުރަ މަސައްކަތްޕުޅާއެކު އެކުލަވާލި މި ދެ ބިލު، ދިގުއިންތިޒާރަކަށްފަހު ފާސްވެ ތަސްދީގުވެގެން ދާއިރު، މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ސިއްހީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ގާނޫނުގެ ބައެއް މަގްސަދުތަކުގެ ތެރޭގައި މަސައްކަތުގެ މާހައުލަކީ ސިއްހީގޮތުން ރައްކާތެރި މާހައުލެއްކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ހަމަހަމަ، އަދި ދެމެހެއްޓެނިވި ނިޒާމެއް ގާއިމުކޮށްފައިވާ ތަނަކަށްހެދުމާއި، މަސައްކަތުގެ މާހައުލަކީ ރައްކާތެރި ތަނަކަށް ހެދުމާއި މަސައްކަތްތެރިންނާއި މަސައްކަތްކުރުވާ ފަރާތްތަކަކީ ޒިންމާދާރު، މަސްއޫލުވެރި ފަރާތްތަކަކަށް ހެދުމަށްޓަކައި މުހިންމު ގިނަ ކަންކަން ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

އިންޑަސްޓްރިއަލް ރިލޭޝަންސްގެ ބިލުން، ގާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން ލިބިދޭ މަސައްކަތްތެރިންގެ ޖަމިއްޔާތައް އުފެއްދުމާއި، އެފަދަ ޖަމިއްޔާތަކުން ހިންގާ ހަރަކާތްތަކުގައި ބައިވެރިވުމާއި ނުވުމުގެ ހައްގު ކުރިއަރުވައި އެ ހައްގުތައް ކަށަވަރުކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން ކުރާނެ ކަންކަން ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި މަސައްކަތްތެރިންނަށް ޖަމިއްޔާ އާއި ޓްރޭޑް ޔޫނިއަން ހެދުމުގެ ހައްގުު ލިބޭނެއެވެ. މަސައްކަތްތެރިންނާއި ވަފީޒާ ދޭ ފަރާތްތަކާ ދެމެދު ޖެހޭ މައްސަލަތައް ހައްލު ކުރާނެ ގޮތް ވެސް އެ ގާނޫނުގައި ބަޔާންކުރެވިފައި ވެއެވެ. މިބިލު ރަައީސް ތަސްދީގު ކުރެއްވުމުން، މިއަދުން ފެށިގެން 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރަޖިސްޓްރާ އޮފް ޔޫނިއަންސްގެ މަގާމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ މީހަކު ހަމަޖައްސަވަން ޖެހިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ. ޖަމިއްޔާތަކާއި ޔޫނިއަންތައް ރަޖިސްޓްރީ ކުރުމާއި މަސައްކަތްތެރިންނާއި ވަޒީފާދޭ ފަރާތާ ދެމެދު ޖެހޭ މައްސަލަތައް ބެލުމަކީ ރަޖިސްޓްރާ އޮފް ޔޫނިއަންގެ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ.

ހަމައެހެންމެ ބިލު ގާނޫނަކަށްވެ އަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީހުން ފެށިގެން ތިން މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި 8 މެންބަރުންގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ "ޓްރައިޕަރޓައިޓް އެޑްވައިޒަރީ ބޯޑު"ގެ ނަމުގައި ބޯޑެއް އުފެއްދުމާއި ހަމަ މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި "އިންޑަސްޓްރިއަލް ޑިސްޕިއުޓް ރިޒޮލިއުޝަން ޑިވިޒަން"ގެ ވަކި ޑިވިޒަނެއް ވަޒީފާއާ ބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގައި އުފެއްދުމަށްވެސް ބިލުގައި ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ.

މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ޔޫނިއަންތައް ރަޖިސްޓްރީ ކުރުމާ ބެހޭ ގަވާއިދެއް އެކުލަވާލަންޖެހެއެވެ. ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ އަނެއް ނުކުތާއަކީ، އެހެން ގާނޫނަކުން ނުވަތަ ގަވާއިދަކުން ހަދާފައިވާ ޖަމިއްޔާ ނުވަތަ ޔޫނިއަންތައް، އެ ގަވާއިދަށް އަމަލު ކުރަން ފަށާތާ ތިން މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ގަވާއިދުގެ ދަށުން އަލުން ރަޖިސްޓްރީ ކުރަންޖެހޭކަމާއި، ގަވާއިދު ނަންބަރު 2011/R-12 (ވަޒީފާދޭ ފަރާތްތަކާއި ވަޒީފާ އަދާކުރާ ފަރާތްތަކާ ދެމެދު އުފެދޭ ދެބަސްވުން ހައްލުކުރުމުގައި މުއާމަލާތްކުރުމުގެ ގަވާއިދު) އުވިގެން ދާނެކަމެވެ.

ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ އަދި ސިފައިންގެ އެންމެ މަތީ ވެރިޔާ

ޑޮކްޓަރ މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު، މ. ދިމްޔާތު

ނައިބު ރައީސް

އަލްއުސްތާޛު ޙުސައިން މުޙައްމަދު ލަޠީފް، ނޫވިލާގެ، ގދ. ފަރެސްމާތޮޑާ

ދިފާޢީ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް ޑިފެންސް

ޚާރިޖީ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް ފޮރިން އެފެއާޒް

ދާޚިލީ ސަލާމަތާއި ފަންނިއްޔާތާ ބެހޭ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް ހޯމްލޭންޑް ސެކިއުރިޓީ އެންޑް ޓެކްނޯލޮޖީ

މާލީ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް ފިނޭންސް

ތަޢުލީމީ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަން

ޞިއްޙީ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް ހެލްތް

އިޤުތިޞާދީ ތަރައްޤީއާއި ވިޔަފާރިއާ ބެހޭ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އެންޑް ޓްރޭޑް

މަސްވެރިކަމާއި ކަނޑުގެ ވަސީލަތްތަކާ ބެހޭ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އޯޝަން ރިސޯސަސް

ބަންޑާރަ ނައިބުގެ އޮފީސް

އެޓަރނީ ޖެނެރަލް

އިސްލާމީކަންތައްތަކާ ބެހޭ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒް

ފަތުރުވެރިކަމާ ބެހޭ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް ޓޫރިޒަމް

އިޖުތިމާޢީ އަދި ޢާއިލީ ތަރައްޤީއާ ބެހޭ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް ސޯޝަލް އެންޑް ފެމިލީ ޑިވެލޮޕްމަންޓް

ކުޅިވަރާއި ހަށިހެޔޮކަމާ ބެހޭ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް ސްޕޯޓްސް، ފިޓްނަސް އެންޑް ރެކްރިއޭޝަން

މޫސުމީ ބަދަލުތަކާއި ތިމާވެށްޓާއި ހަކަތައާ ބެހޭ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް ކްލައިމެޓް ޗޭންޖް، އެންވަޔަރަންމަންޓް އެންޑް އެނަރޖީ

ގެދޮރުވެރިކަމާއި ބިމާއި އުމްރާނީ ތަރައްޤީއާ ބެހޭ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް ހައުސިންގ، ލޭންޑް އެންޑް އަރބަން ޑިވެލޮޕްމަންޓް

ދަތުރުފަތުރާއި މަދަނީ އުދުހުންތަކާ ބެހޭ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ސިވިލް އޭވިއޭޝަން

ދިވެހިބަހާއި ސަގާފަތާއި ތަރިކައާ ބެހޭ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް ދިވެހި ލެންގުއޭޖް، ކަލްޗަރ އެންޑް ހެރިޓޭޖް

މަތީ ތަޢުލީމާއި މަސައްކަތްތެރިކަމާއި ހުނަރުތައް ތަރައްޤީކުރުމާ ބެހޭ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް ހަޔަރ އެޑިޔުކޭޝަން، ލޭބަރ އެންޑް ސްކިލްސް ޑިވެލޮޕްމަންޓް

އިމާރާތްކުރުމާއި ބިނާރާ ބެހޭ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް ކޮންސްޓްރަކްޝަން އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ

ދަނޑުވެރިކަމާއި ދިރޭތަކެއްޗާ ބެހޭ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް އެގްރިކަލްޗަރ އެންޑް އެނިމަލް ވެލްފެއަރ

ޒުވާނުން ބާރުވެރިކުރުވުމާއި، މަޢުލޫމާތާއި ފަންނާ ބެހޭ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް ޔޫތު އެމްޕަވަރމަންޓް، އިންފޮމޭޝަން އެންޑް އާޓްސް

ސިޓީތަކާއި އިދާރީ ދާއިރާތައް ހިންގުމާއި، އާންމު މަސައްކަތްތަކާ ބެހޭ ވުޒާރާ

މިނިސްޓަރ އޮފް ސިޓީސް، ލޯކަލް ގަވަރމަންޓް އެންޑް ޕަބްލިކް ވާރކްސް